Phát triển nhà ở thương mại vừa túi tiền: gỡ “nút thắt” cung – cầu

“Chúng ta đang thiếu một hành lang pháp lý riêng cho nhà ở thương mại vừa túi tiền. Cần sớm nghiên cứu đưa khái niệm nhà ở thương mại giá phù hợp vào các văn bản pháp luật liên quan, từ Luật Đất đai, Luật Nhà ở đến các nghị định hướng dẫn, làm cơ sở cho việc thiết kế các chính sách ưu đãi có mục tiêu, tránh tình trạng “cào bằng” hoặc xin – cho” - GS. TSKH Đặng Hùng Võ nêu quan điểm.

Một trong những giải pháp mang tính chiến lược là chủ động quy hoạch và bố trí quỹ đất cho nhà ở vừa túi tiền trong các đồ án quy hoạch đô thị, quy hoạch phân khu. Thay vì để thị trường tự phát, Nhà nước cần định hướng rõ ràng về tỷ lệ quỹ đất dành cho nhà ở xã hội và nhà ở thương mại giá phù hợp trong các khu đô thị mới, khu vực phát triển nhà ở tập trung, giúp cân đối cơ cấu sản phẩm, hạn chế tình trạng phân hóa không gian đô thị.

Cần có hành lang pháp lý riêng dành cho nhà ở thương mại vừa túi tiền.

Đặc biệt, việc phát triển nhà ở vừa túi tiền cần gắn với hạ tầng giao thông công cộng, nhất là các tuyến đường sắt đô thị, vành đai, trục hướng tâm. Khi đó, người dân sẵn sàng lựa chọn nhà ở tại khu vực xa trung tâm hơn, từ đó giảm áp lực giá đất và giá nhà tại lõi đô thị.

Tín dụng cũng được coi là “đòn bẩy” quan trọng để kích thích cả phía cung và cầu, vì vậy cần có các gói tín dụng ưu đãi trung và dài hạn dành riêng cho DN phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp, với lãi suất thấp hơn mặt bằng thị trường, điều kiện tiếp cận rõ ràng, minh bạch. Đồng thời, người mua nhà thuộc nhóm thu nhập trung bình cũng cần được hỗ trợ vay vốn với lãi suất ổn định, thời hạn dài, phù hợp với khả năng trả nợ.

“Phát triển nhà ở vừa túi tiền phải được nhìn nhận như một chính sách kinh tế – xã hội dài hạn, thay vì các gói hỗ trợ ngắn hạn, mang tính tình thế. Người mua nhà ở phân khúc này chủ yếu là người trẻ, người lao động có thu nhập ổn định nhưng chưa cao. Họ cần các khoản vay dài hạn 20 – 30 năm với lãi suất ổn định. Nếu thiết kế được các công cụ tài chính phù hợp thì nhà ở thương mại vừa túi tiền sẽ trở thành “bệ đỡ” quan trọng cho tăng trưởng bền vững của thị trường BĐS” – chuyên gia tài chính, ngân hàng TS Cấn Văn Lực phân tích.

Trong khi đó, TS Nguyễn Văn Đính – Phó Chủ tịch Hiệp hội BĐS Việt Nam cho rằng, để thu hút DN tham gia phát triển nhà ở vừa túi tiền, cần có cơ chế chia sẻ lợi ích hợp lý giữa Nhà nước, DN và người dân. Bên cạnh ưu đãi về đất đai, tín dụng, Nhà nước có thể xem xét tăng mật độ xây dựng hoặc hệ số sử dụng đất đối với các dự án nhà ở thương mại vừa túi tiền, trên cơ sở bảo đảm hạ tầng kỹ thuật – xã hội, giúp DN bù đắp chi phí và vẫn bảo đảm hiệu quả đầu tư. Ngoài ra, việc phát triển các mô hình hợp tác công – tư (PPP) cũng được đánh giá là hướng đi tiềm năng, góp phần huy động nguồn lực xã hội.

“Muốn DN làm nhà ở vừa túi tiền thì phải cho họ thấy trước được chi phí, lợi nhuận và rủi ro trong trung và dài hạn. Nếu thủ tục kéo dài, tiền sử dụng đất không dự báo được, tín dụng lúc mở lúc siết, thì không nhà đầu tư nào dám theo đuổi phân khúc lợi nhuận thấp. Trong bối cảnh thị trường đang tái cấu trúc mạnh mẽ, việc khuyến khích DN chuyển hướng sang phân khúc phục vụ nhu cầu thực không chỉ giúp thị trường phát triển lành mạnh hơn, mà còn giảm thiểu nguy cơ bong bóng giá BĐS” – TS Nguyễn Văn Đính cho hay.

Trong bối cảnh Chính phủ đang quyết liệt tháo gỡ khó khăn cho thị trường BĐS, việc thúc đẩy phát triển nhà ở thương mại vừa túi tiền được kỳ vọng sẽ tạo “cú hích” quan trọng, góp phần tái cấu trúc thị trường theo hướng cân bằng, lành mạnh và bền vững hơn. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà còn là nhiệm vụ lâu dài, mang ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển kinh tế – xã hội và diện mạo đô thị trong những thập niên tới.