Những tác hại của rượu bia đối với sức khỏe
Nói về tác hại của rượu bia đối với cơ thể con người, đối với não và hệ thần kinh, rượu bia làm giảm khả năng suy nghĩ, phán đoán, gây mất kiểm soát hành vi, nói năng lộn xộn, đi lại loạng choạng. Uống rượu bia nhiều và kéo dài có thể gây suy giảm trí nhớ, giảm khả năng nhận thức, rối loạn tâm thần, trầm cảm, lo âu, mất ngủ, thậm chí có hành vi tự sát.
Gan là cơ quan chịu trách nhiệm chuyển hóa phần lớn lượng cồn đưa vào cơ thể (khoảng 90-95%). Tuy nhiên, gan chỉ có thể xử lý một lượng nhất định mỗi ngày. Khi vượt quá khả năng này, gan sẽ bị quá tải, làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ, viêm gan và các biến chứng nghiêm trọng khác.
.jpg)
Ảnh minh họa. (Nguồn ảnh: Internet)
Đối với tim mạch, rượu bia làm tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và tai biến mạch máu não, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi.
Đối với hệ tiêu hóa, uống rượu bia nhiều gây viêm loét dạ dày tá tràng, xuất huyết tiêu hóa, viêm tụy cấp và mạn tính, làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng của cơ thể.
Đối với toàn trạng cơ thể, người uống rượu bia kéo dài thường gầy sút, suy nhược, giảm sức lao động, dễ mắc các bệnh nhiễm trùng và ung thư đường tiêu hóa.
Nhiều người cho rằng uống rượu bia là thói quen, sở thích hoặc do công việc, nhưng thực tế nghiện rượu là một bệnh lý. Người nghiện rượu thường có biểu hiện thèm rượu mãnh liệt, không kiểm soát được việc uống, phải uống rượu hàng ngày và tiếp tục uống dù biết rõ rượu gây hại cho sức khỏe. Khi ngừng hoặc giảm uống rượu đột ngột, người nghiện có thể xuất hiện hội chứng cai rượu như run tay, vã mồ hôi, hồi hộp, lo âu, mất ngủ, tăng huyết áp, thậm chí co giật và rối loạn ý thức. Đây là tình trạng nguy hiểm, cần được điều trị.
Ở phạm vi rộng hơn, rượu bia là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra tai nạn giao thông, tai nạn lao động; hành vi bạo lực, gây rối trật tự công cộng, vi phạm pháp luật; giảm năng suất lao động, gia tăng gánh nặng y tế và chi phí an sinh xã hội. Tác hại của rượu bia không chỉ dừng lại ở cá nhân người uống mà ảnh hưởng trực tiếp đến sự an toàn và phát triển bền vững của cộng đồng.
Uống bao nhiêu là quá mức?
Các chuyên gia khuyến cáo, không có mức tiêu thụ rượu bia nào là hoàn toàn an toàn. Tuy nhiên, nếu sử dụng, nên giới hạn ở mức nguy cơ thấp:
Nam giới: không quá 2 đơn vị cồn/ngày; Nữ giới: không quá 1 đơn vị cồn/ngày; Không uống quá 5 ngày/tuần
Một đơn vị cồn tương đương khoảng một lon bia (330ml, 5%) hoặc một ly rượu vang nhỏ, hoặc một chén rượu mạnh tiêu chuẩn. Tổng lượng cồn không nên vượt quá 50g/ngày.
Quan niệm cho rằng, rượu vang “ít hại hơn” cũng không hoàn toàn chính xác. Dù nồng độ cồn thấp hơn rượu mạnh, nếu uống nhiều, tổng lượng cồn đưa vào cơ thể vẫn cao và gây hại tương tự.
Làm gì để giảm rủi ro khi uống rượu bia dịp Tết?
Để phòng ngộ độc rượu, bia dịp Tết nói riêng và phòng tác hại của rượu, bia nói chung, người dân cần lưu ý một số điều sau:
Tốt nhất là không nên uống rượu, bia vì không có ngưỡng nào là an toàn. Trong trường hợp có uống thì không nên uống quá hai đơn vị cồn/ngày với nam giới, một đơn vị cồn/ngày đối với nữ giới và không uống quá 5 ngày/tuần.
Nên lựa chọn rượu, bia có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, có nhãn mác, thông tin đầy đủ. Kiểm tra màu sắc, mùi vị, độ trong suốt của rượu trước khi sử dụng. Với rượu nấu tại nhà, cần đảm bảo quy trình lên men, chưng cất an toàn và hạn chế sử dụng.
Tuyệt đối không pha rượu với bia hoặc các chất kích thích khác dễ gây ngộ độc; Không uống rượu bia ngâm với các loại thảo mộc, nội tạng động vật nhưng không được xác định rõ độc tính hay những loại rượu được ngâm theo kinh nghiệm cá nhân.
Khi uống rượu, tuyệt đối không được pha rượu với nước tăng lực, nước ngọt hay uống bia và rượu cùng lúc vì sẽ gây hấp thu nhanh hơn, đặc biệt nước tăng lực gây tỉnh táo giả, lúc này đã say xỉn rồi mà vẫn tỉnh sẽ hại nhiều hơn.
Trong khi uống rượu, có thể uống kèm nước hoặc nước canh để làm loãng rượu. Nên ăn nhẹ trước khi uống hoặc lúc uống có thể ăn các món như đậu phộng, hạt điều, rau, cá nhiều mỡ, phô mai…
Để đảm bảo quy trình thải độc, nên uống thật chậm, tầm 1 giờ cơ thể đào thải 1 đơn vị cồn (gần 1 lon bia, 1 ly rượu nhỏ, 100ml rượu vang). Không nên uống dồn dập, cấp tập rượu bia trong thời gian ngắn. Có thể nói chuyện, ca hát, nhảy nhót giúp thải rượu bia nhanh hơn.
Nhớ uống nhiều nước sau khi nhậu: nước dừa, nước chanh muối, nước gừng giúp bù đắp điện giải tốt hơn hoặc dùng nước ép cà chua với liều 3-5 trái cũng có tác dụng tốt. Theo dõi sức khỏe, đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.
Nên làm gì khi bị say rượu?
Bổ sung nhiều nước lọc, tập thể dục
Prevention dẫn thông tin từ TS Aaron Michelfelder, giáo sư y học tại Trung tâm Y khoa Đại học Loyola (Mỹ) cho hay, rượu đào thải khỏi cơ thể theo 2 cách gồm thông qua nước tiểu và hơi thở.
Sau khi uống rượu bia, nên bổ sung nhiều nước để làm giảm tác động của cồn lên hệ thần kinh, nhờ đó cải thiện hiệu quả tình trạng đau đầu và bù lại lượng nước đã mất.
Trong khi đó, vận động thể chất là một trong những cách hiệu quả giúp cơ thể và tâm lý ổn định. Khi thức dậy, bạn nên đi bộ hoặc chọn những bài tập nhẹ nhàng để thư giãn. Chú ý bổ sung nước thường xuyên, tránh vận động quá sức.
Lựa chọn thứ ăn chứa đường, tinh bột
Theo TS Nguyễn Trung Nguyên, nếu người say vẫn nhận biết được thì nên cho họ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng. Người uống rượu thường ít ăn, chỉ uống cho đến khi bị rơi vào tình trạng ngộ độc, rất dễ bị hạ đường huyết. Vậy nên, lựa chọn thức ăn chứa tinh bột, đường như gạo, ngô, khoai là cách giúp đưa đường huyết của cơ thể về mức an toàn.
Phần lớn người uống nhiều rượu bia thường xuyên bị nôn do dịch axit tích tụ nhiều trong hệ tiêu hóa. Phản ứng này gây ra cảm giác mệt mỏi và khiến dạ dày khó chịu, do đó nên chọn các món ăn mềm, loãng như cháo, súp, canh rau củ... để bổ sung natri và kali giúp cơ thể phục hồi nhanh chóng. Ngoài ra, có thể uống nước đường, sữa, nước canh, nước mật ong hoặc oresol.
