Cách nhận biết thực phẩm bị ôi thiu
Nhìn, ngửi và sờ cảm nhận là những cách dễ dàng để nhận biết thực phẩm đã hỏng hay chưa. Bạn có thể kiểm tra các món ăn, thực phẩm xem có một hoặc nhiều dấu hiệu hư hỏng này không.
Ảnh minh họa. (Nguồn ảnh: Internet)
Sờ có cảm giác nhầy nhụa
Các loại thực phẩm giàu đạm như giò lụa, chả quế, thịt đông rất dễ bị vi khuẩn tấn công và phân hủy. Đối với giò chả, dấu hiệu biến chất điển hình là bề mặt miếng giò xuất hiện lớp dịch nhớt, khi cắt ra thấy màu sắc không còn tươi hồng mà chuyển sang màu tái hoặc hơi ngả vàng. Mùi vị của giò chả hỏng thường chua nồng hoặc có mùi thiu rất khó chịu.
Đối với món thịt đông, nếu thấy hiện tượng chảy nước, kết cấu không còn đông đặc, xuất hiện bọt khí hoặc có mùi chua thì tuyệt đối không nên sử dụng. Việc cố tình chế biến lại những loại thịt này bằng cách kho mặn hoặc chiên rán kỹ cũng không thể loại bỏ hết các độc tố đã hình thành trước đó.
Nhìn thấy nấm mốc
Đây có lẽ là cách dễ nhất để biết liệu thức ăn đã hỏng chưa. Các bào tử nhỏ có thể xuất hiện và lây lan nhanh chóng khi thực phẩm để lâu.
Bánh chưng và bánh tét là những món ăn có độ ẩm cao và giàu dinh dưỡng nhưng cũng là môi trường lý tưởng cho nấm mốc phát triển nếu không được bảo quản trong điều kiện nhiệt độ thích hợp.
Bánh chưng có thể để ở nhiệt độ phòng trong vòng 3 - 4 ngày. Thế nhưng, nếu trong điều kiện không được thuận lợi như không khí ẩm ướt, trời nồm thì bánh sẽ nhanh thiu và mốc. Một trong những dấu hiệu cho thấy bánh chưng bị mốc là khi ngửi thấy mùi hôi, mùi chua hoặc mùi ôi thiu cùng với sự xuất hiện của các đốm mốc màu trắng, xanh hoặc đen trên lớp lá gói hoặc trên bề mặt bánh.
Một sai lầm phổ biến là nhiều người chỉ cắt bỏ phần mốc rồi tiếp tục sử dụng phần còn lại, tuy nhiên các bào tử nấm và độc tố có thể đã xâm nhập sâu vào bên trong mà mắt thường không nhìn thấy được dễ dẫn đến ngộ độc.
Đối với các loại đồ khô như mứt Tết, hạt dưa, hạt bí nếu không được đóng gói kín, chúng rất dễ hút ẩm từ môi trường và bị nấm mốc tấn công. Dấu hiệu nhận biết là mứt bị chảy nước, mất đi độ khô ráo ban đầu, xuất hiện các sợi nấm trắng hoặc đốm đen và có mùi chua do lên men.
Các loại hạt có dầu như hướng dương, hạt bí, hạt điều, khi bị hỏng sẽ mất đi độ giòn, ăn thấy vị gắt và mùi hôi dầu đặc trưng do chất béo bị oxy hóa. Nguy hiểm hơn, các loại hạt bị mốc thường chứa độc tố aflatoxin, một chất có khả năng gây ung thư gan và không bị phân hủy ở nhiệt độ đun nấu thông thường.
Thức ăn bị đổi màu
Một số loại thực phẩm, như bơ, sẽ tự nhiên đổi màu khi tiếp xúc với không khí. Nhưng nếu nó trở nên nhợt nhạt hoặc đổi sang màu xanh lục, bạn nên vứt bỏ chúng.
Có mùi hôi, ôi thiu
Đây không phải là cách dễ chịu nhất để biết thực phẩm đã hỏng hay chưa, nhưng nếu mọi thứ trông có vẻ ổn mà bạn vẫn không chắc chắn, hãy suy nghĩ xem có nên sử dụng nữa không. Nếu có thói quen lưu trữ thức ăn dài ngày trong tủ lạnh, bạn nên ngửi mùi chúng trước khi sử dụng. Nếu phát hiện thức ăn có mùi lạ, khó chịu, bạn hãy bỏ đi ngay lập tức.
Kết cấu bị biến đổi
Nếu không có gì bất thường nhưng vẫn nghi ngờ, bạn có thể kiểm tra kết cấu của thực phẩm. Nếu thực phẩm bị dính vào nhau (chẳng hạn mì ống bị đặc lại) hoặc mềm nhũn, bạn nên vứt bỏ.
Thức ăn thừa đông lạnh bị đóng băng thành sương
Theo tờ Taste of Home, nếu để dành thức ăn thừa trong thời gian dài, bạn vẫn nên kiểm tra chúng trước khi rã đông. Sương giá và các tinh thể đá không có nghĩa là thực phẩm không thể ăn được, nhưng hương vị và kết cấu của chúng sẽ bị ảnh hưởng.
Xử trí ban đầu và phòng ngừa trong những ngày Tết
Khi nghi ngờ ngộ độc thực phẩm, việc đầu tiên là ngừng ngay món ăn nghi vấn để tránh làm tình trạng nặng thêm. Người bệnh cần được bù nước sớm bằng nước ấm hoặc dung dịch bù điện giải để hạn chế mất nước. Việc nghỉ ngơi, theo dõi sát các triệu chứng trong những giờ đầu là rất quan trọng.
Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy hoặc thuốc kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ, bởi việc này có thể che lấp triệu chứng hoặc làm tình trạng nhiễm trùng nặng hơn.
Trong trường hợp các triệu chứng không giảm hoặc có dấu hiệu nặng, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.
Để phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong ngày Tết, khi hình dạng, màu sắc, mùi vị của thực phẩm bị biến dạng hoặc nghi ngờ thực phẩm không đảm bảo an toàn thì nên bỏ đi để tránh những hậu quả đáng tiếc.
Khi sử dụng thực phẩm có biểu hiện của nhiễm độc, ngộ độc thức ăn hoặc nghi ngờ bị ngộ độc phải ngừng ngay việc sử dụng thức ăn đó và giữ toàn bộ thức ăn thừa, chất nôn, phân, nước tiểu,... để gửi đi xét nghiệm, báo ngay cho cơ quan y tế gần nhất để xác minh và kịp thời cấp cứu người ngộ độc.
Để phòng ngừa ngộ độc, nguyên tắc tiên quyết là ăn chín uống sôi và tách biệt hoàn toàn thực phẩm sống - chín từ khâu trữ đông đến dụng cụ chế biến để tránh nhiễm khuẩn chéo. Thức ăn đã nấu cần được chia nhỏ theo khẩu phần, ăn ngay hoặc bảo quản lạnh dưới 5°C, tuyệt đối không để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ trong tiết trời nồm ẩm mùa xuân.
Khi chế biến, cần nấu chín kỹ các loại thịt, trứng, hải sản và không bao giờ cấp đông lại thực phẩm đã rã đông. Bên cạnh việc sử dụng nguồn nước sạch và vệ sinh bếp núc thường xuyên, người nội trợ cần kiên quyết loại bỏ ngay thực phẩm hết hạn hoặc có dấu hiệu mốc hỏng để tránh những rủi ro ngộ độc cấp tính nguy hiểm.
Về lâu dài, mỗi gia đình cần chú ý từ khâu chọn mua đến bảo quản và chế biến. Thực phẩm nên được mua từ nguồn uy tín, sử dụng trong thời gian ngắn, tránh tích trữ quá lâu. Thức ăn chín cần được bảo quản đúng cách, tách biệt với thực phẩm sống và hâm nóng kỹ trước khi ăn.