Các tổ chức an ninh mạng và những nền tảng lớn như Meta (quản lý Facebook, Instagram) liên tục phát đi cảnh báo: dịp lễ Tết, các hình thức lừa đảo không chỉ gia tăng về số lượng mà còn biến tướng tinh vi, đánh trúng tâm lý tin tưởng người quen và ham ưu đãi của người dùng. Số liệu an ninh mạng nhiều năm cho thấy, những tháng giáp Tết luôn là cao điểm của các vụ lừa đảo và tấn công mạng.
“Lì xì ảo” - chiêu cũ nhưng nạn nhân vẫn mới
Phổ biến nhất dịp Tết là chiêu lừa lì xì ảo qua tin nhắn và mạng xã hội. Kẻ gian thường giả mạo người quen bằng cách hack tài khoản Facebook, Zalo, Messenger… rồi gửi tin nhắn như “gửi bạn chút lộc đầu năm”, “nhận lì xì may mắn tại đây”, kèm theo một đường link lạ hoặc file đính kèm.
Chỉ cần người nhận thiếu cảnh giác và nhấp vào link, rủi ro lập tức xuất hiện: bị dẫn tới website giả mạo yêu cầu nhập thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, thậm chí mật khẩu; hoặc thiết bị bị cài mã độc, cho phép kẻ xấu âm thầm đánh cắp dữ liệu, kiểm soát từ xa. Thủ đoạn này đặc biệt nguy hiểm vì đánh vào sự tin tưởng người quen và tâm lý “nhận lộc đầu năm cho vui”.
Nguyên tắc sống còn là bất kỳ “lì xì online” nào cũng cần được xác thực lại. Một cuộc gọi trực tiếp, hoặc nhắn tin qua kênh khác, có thể giúp tránh mất tiền thật vì “lộc ảo”.
Nguy hiểm không kém là các tin nhắn mạo danh ngân hàng tặng lì xì, khuyến mãi đầu năm. Nội dung thường rất “đáng tin”: chúc mừng nhận tiền lì xì, yêu cầu truy cập link để “xác nhận” hoặc “nhận quà”. Giao diện website giả mạo được thiết kế gần giống trang chính thức của ngân hàng, từ logo đến màu sắc, tên miền na ná khiến nhiều người sập bẫy.
.jpg)
Chỉ cần nhập tên đăng nhập, mật khẩu, mã OTP vào trang giả, tài khoản ngân hàng có thể bị chiếm quyền kiểm soát trong tích tắc. Thực tế cho thấy, ngân hàng chính thống hầu như không bao giờ yêu cầu khách hàng nhập thông tin bảo mật qua link lạ. Mọi chương trình ưu đãi đều được thông báo và thực hiện trên ứng dụng hoặc website chính thức.
Cao điểm sắm Tết, bẫy mua hàng giăng khắp nơi
Không chỉ lì xì ảo, mùa mua sắm Tết cũng là “đất diễn” của các chiêu lừa bán hàng online. Quảng cáo “giảm giá sốc đồ Tết”, “thực phẩm sạch giá rẻ bất ngờ” xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội. Đi kèm là những dấu hiệu quen thuộc: lỗi chính tả, cách diễn đạt lủng củng; mạo danh thương hiệu lớn; ưu đãi quá mức so với giá trị thực.
Chỉ cần chuyển tiền đặt cọc, nhiều người bán “bốc hơi”, để lại người mua với sự bực bội và thiệt hại tài chính. Các chuyên gia an ninh mạng khuyến cáo ưu tiên website, ứng dụng chính thức; cảnh giác với giá rẻ khó tin; kiểm tra kỹ uy tín người bán và nên chọn thanh toán khi nhận hàng (COD).
Trước “ma trận” lừa đảo ngày càng tinh vi, mỗi người dùng cần chủ động dựng hàng rào bảo vệ mình. Xác thực hai yếu tố (2FA) cho tài khoản ngân hàng, email, mạng xã hội là lớp phòng thủ quan trọng. Tuyệt đối không chia sẻ mật khẩu, mã OTP, thông tin thẻ cho bất kỳ ai.
Không click link lạ; không tải ứng dụng ngoài App Store hoặc CH Play; không cấp các quyền nhạy cảm như “quyền trợ năng” cho ứng dụng không rõ nguồn gốc. Khi giao dịch tiền bạc, mua hàng, vay vốn hay nhận chuyển khoản, hãy gọi điện trực tiếp để kiểm chứng thông tin.
Công an TP Hà Nội cũng khuyến cáo: khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, người dân cần giữ lại toàn bộ bằng chứng (tin nhắn, lịch sử giao dịch, link, số tài khoản…) và báo ngay cho công an xã, phường gần nhất để được hỗ trợ kịp thời.
Tết là thời điểm sum vầy, khởi đầu cho một năm mới an lành. Giữ an toàn trên không gian mạng chính là cách thiết thực nhất để mỗi gia đình đón Tết trọn vẹn, không để “lộc ảo” cuốn đi tiền thật.
