Năm 2018, bà Lê Thị Quyết (sinh năm 1961, ngụ tại 06N11, khu phố 7, phường Thống Nhất, TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai) đứng tên quyền sử dụng đất trên các thửa đất số 112, 111, tờ bản đồ 29 (thuộc phường Phước Tân, TP Biên Hòa), với mục đích sử dụng đất là “trồng cây lâu năm”.
Nhiều người dân sau 4 năm mua đất để xây nhà bây giờ nhưng bây giờ không biết lô đất mình nằm ở đâu.
Tự phân lô, cam kết làm đường, trồng trụ điện
Bà Quyết cùng nhóm người tự thuê Công ty TNHH một thành viên Ngọc Thanh Quý đo đạc, vẽ ra sơ đồ lô đất do bà Quyết đứng tên với tên gọi là “Trích lục và đo tách thửa bản đồ địa chính”, trong đó có thể hiện rõ trên 250 lô đất (với diện tích bình quân 100m2/lô) nhằm thuyết phục khách hàng mua đất.
Vì nhìn thấy bản “Trích lục và đo tách thửa bản đồ địa chính”, nhiều khách nhầm lẫn bản trích lục này là của cơ quan chức năng, có giá trị pháp lý nên nhanh chóng mua hết số lô đất nói trên (người mua ít nhất 1 lô, người mua nhiều đến 5 - 10 lô), với giá từ 200 triệu đồng đến 240 triệu đồng/lô.
Việc mua bán những lô đất này đã diễn ra vài năm nay, thế nhưng vừa qua, khi phóng viên Báo Kinh tế và Đô thị đi thực địa... thì thấy khu vực đất phân lô này chỉ là bãi cỏ hoang mọc um tùm.
Bản “Trích lục và đo tách thửa bản đồ địa chính” do chủ đất thuê công ty đo đạc tự phân ra hơn 250 lô đất (100m2/lô) để thuyết phục bán cho khách hàng.
Trong tất cả các bản hợp đồng chuyển nhượng sử dụng đất với khách hàng, thể hiện bà Lê Thị Quyết (bên A) còn có nghĩa vụ “giúp và tạo điều kiện thuận lợi để bên B (khách hàng) thực hiện quyền đăng ký sử dụng đất tại cơ quan có thẩm quyền theo quy định pháp luật”.
Bên cạnh việc ký kết hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, còn có đại diện Văn phòng luật sư Mai Thị Kim Sa (chi nhánh số 1) làm chứng cho hai bên mua và bán. Bản chứng nhận ghi rõ “các bên không yêu cầu văn phòng luật sư đi xác minh thực địa và giấy tờ liên quan đến thửa đất”.
Chưa hết, bà Quyết còn lập biên bản cam kết với nội dung: “Vị trí thửa đất 104, 110, 111, 112, 113 thuộc số tờ 29 tọa lạc tại xã Phước Tân, TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai. Tôi cam kết phải san lấp mặt bằng, chôn trụ điện và làm đường bê tông”...
Bản cam kết của bà Quyết với khách hàng.
Theo ông Đặng Minh Đức - Giám đốc Sở TN&MT tỉnh Đồng Nai khẳng định, việc cá nhân tự ý tách thửa trên đất nông nghiệp, sau đó phân lô, bán nền là hoàn toàn trái quy định pháp luật.
"Nếu làm dự án nhà ở phải có nhà đầu tư và được cơ quan có thẩm xem xét trường hợp đó có "vướng" quy hoạch hay không hoặc có được chuyển mục đích sử dụng hay không. Việc tự ý phân lô, bán nền trên đất nông nghiệp chắc chắn là không được phép, các cơ quan quản lý ở Đồng Nai đã cấm và đang tiếp tục siết chặt, chỉ đạo xuống tới từng huyện, thành phố để cấm việc này", ông Đức cho hay.
Cần tìm hiểu kỹ pháp lý về đất trước khi mua
Chỉ tay vào đám cỏ hoang, ông Phạm Bảo Nguyên (khách hàng mua đất) chua chát nói: “Năm 2018 khi ký hợp đồng mua đất, bà Quyết cam kết giao đất, làm đường và trồng trụ điện, tạo điều kiện thuận lợi để đăng ký quyền sử dụng đất. Tôi nghĩ sẽ sớm có đủ điện, đường để xây dựng nhà ở. Nhưng thực tế suy xét lại đất này không đủ cơ sở pháp lý. Tôi mua đất hơn 4 năm rồi, giờ vẫn chưa được giao đất, muốn xây nhà để ở nhưng không xây được”.
Còn ông Tuấn Anh cho biết: “Năm 2018 khi mua đất bà Quyết nhận tiền đầy đủ và hứa với chúng tôi là sẽ làm đầy đủ hạ tầng để đủ điều kiện xây nhà. Nhưng đến nay đã hơn 4 năm rồi chúng tôi đã liên hệ nhưng bà Quyết trốn tránh trách nhiệm, không chịu gặp mặt. Bây giờ nhìn cả bãi đất trống chúng tôi không biết phần của mình nằm ở đâu. Chúng tôi mong cơ quan chức năng sớm vào cuộc giúp người dân’’.
Ngày 21/11/2022, ông Nguyễn Minh Vẫn (người đại diện cho bà Nguyễn Thị Quyết) cho biết: “Trong nhóm 4 người đứng ra làm công trình phân lô bán, bà Quyết là người đứng ra ký hợp đồng. Khi triển khai phân lô để bán thì gặp những khó khăn, phát sinh ngoài ý muốn do đây là đất trồng cây lâu năm, sau khi bán xong chúng tôi mới biết đất "rơi" vào quy hoạch nên phải chịu.
Cũng theo ông Vẫn, hiện nay bên phía chủ đất (bà Quyết) vẫn thực hiện theo cam kết đối với khách hàng. Cụ thể, đã làm đường bê tông và hoàn thiện được 90% khu vực đất. Sau khi làm xong hạ tầng sẽ bàn giao đất cho khách hàng. Tuy nhiên, khi chúng tôi đặt vấn đề dù đã được phân lô bán nền nhưng đây là đất không thuộc dự án được nhà nước cấp phép thì khách hàng phải chờ đến khi nào để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và có được cấp phép xây dựng nhà để ở hay không thì ông Vẫn không có câu trả lời rõ ràng.
Sau hơn 4 năm mua đất, khách hàng không biết đất mình ở đâu ngoài đám cỏ hoang.
Trao đổi với Báo Kinh tế và Đô thị về sự việc trên, ông Vương Huy Đào - Bí thư phường Phước Tân (TP Biên Hòa, Đồng Nai) cho biết, vụ việc này trước đây khi chủ đất bắt đầu đổ đá làm đường, chính quyền địa phương đã lập biên bản xử phạt, bắt hoàn trả lại mặt bằng ban đầu. Việc phân lô và mua bán khu dất này có dấu hiệu sai phạm nên đề nghị người dân làm đơn để cơ quan chức năng xử lý.
“Trước khi quyết định mua đất, người dân cần đến phường sở tại để nắm bắt thông tin pháp lý đất đai. Việc mua bán đất, cần xác lập mua bán đất đai phù hợp theo quy định pháp luật. Tránh trường hợp nghe những lời giao kết hứa hão mà mua phải dự án phân lô bán nền trái phép dẫn đến khách hàng là bên chịu thiệt đầu tiên”, ông Vương Huy Đào chia sẻ.
