Hướng dẫn xử lý giếng nước và tiêu độc môi trường sau bão lũ

Dọn dẹp sơ bộ

Sau khi nước rút, cần nhanh chóng dọn dẹp để loại bỏ các nguồn ô nhiễm chính: 

Thu gom và xử lý rác thải: Gom sạch bùn đất, rác thải, xác động vật chết và chôn lấp hợp vệ sinh hoặc bỏ vào thùng rác đúng nơi quy định để tránh lây lan mầm bệnh.

Thông thoáng cống rãnh: Khơi thông cống rãnh xung quanh nhà và khu vực công cộng để nước đọng có thể thoát đi, hạn chế nơi sinh sản của muỗi và các vật trung gian truyền bệnh.

Loại bỏ nước đọng: Đổ hết nước đọng trong các dụng cụ, đồ chứa không dùng đến. 

Ảnh minh họa. (Nguồn ảnh: Internet)

Khử khuẩn nhà cửa

Sau khi dọn sạch bùn rác, cần tiến hành khử khuẩn toàn bộ nhà cửa, khu vực sinh hoạt và các bề mặt thường xuyên tiếp xúc. Các hóa chất được Bộ Y tế cấp phép đều dễ tìm mua và mang lại hiệu quả cao trong khử khuẩn.

Người dân có thể sử dụng Cloramin B dạng bột hoặc viên nén để khử khuẩn nước, sàn nhà và khu vệ sinh; Clorua vôi dạng bột trắng với mùi clo mạnh để xử lý giếng nước, nền nhà; vôi bột rắc quanh chuồng trại, khu có xác súc vật hoặc nước đọng. Ngoài ra, Sodium hypochlorite (nước Javel) có thể pha loãng để lau sàn, nhà vệ sinh, tay nắm cửa, bàn ghế… Còn cồn 70% phù hợp để khử khuẩn các bề mặt nhỏ và đồ dùng cá nhân trong trường hợp không dùng clo”.

Cần lưu ý pha hóa chất đúng hướng dẫn, không trộn lẫn các loại hóa chất với nhau để tránh sinh khí độc, đồng thời giữ nhà cửa thông thoáng khi vệ sinh.

Xử lý nguồn nước sinh hoạt 

Nguồn nước bị ô nhiễm sau lũ có thể gây ra nhiều bệnh truyền nhiễm như tiêu chảy, tả, thương hàn… Do đó, việc xử lý nước giếng khơi, giếng đào trước khi sử dụng trở lại là bắt buộc. Chuyên gia khuyến cáo, ngay cả khi nước lụt không tràn trực tiếp vào giếng và nước vẫn trong, người dân vẫn phải tiến hành khử khuẩn trước khi dùng. Nếu có điều kiện, nên múc cạn để thau rửa; nếu không, có thể khử khuẩn trực tiếp để sử dụng tạm thời và thau rửa triệt để sau vài tuần.

Về bước làm trong nước, người dân có thể sử dụng phèn chua với liều 50–100 g cho mỗi mét khối nước tùy độ đục. Phèn được hòa tan vào nước, tưới lên thành giếng, thả gầu xuống kéo lên khoảng 10 lần rồi để lắng 30 phút đến 1 giờ trước khi tiến hành khử khuẩn. Trong trường hợp khu vực có nhiều giếng bị ngập cùng lúc, người dân có thể lựa chọn một vài giếng ít ô nhiễm hơn để xử lý trước nhằm kịp thời có nước sinh hoạt.

Sau đó, tiến hành khử khuẩn bằng các chế phẩm được Bộ Y tế cấp phép như Cloramin B hoặc Clorua vôi. Liều lượng được khuyến cáo gồm 10g Cloramin B cho mỗi mét khối nước, hoặc 13g Clorua vôi 20%, hoặc 4g Clorua vôi 70%.

Cách thực hiện: Múc một gầu nước, hòa tan hoàn toàn lượng hóa chất cần thiết rồi tưới đều lên thành giếng, thả gầu xuống khoảng nửa cột nước và kéo lên kéo xuống khoảng 10 lần để hóa chất phân tán đều. Nếu không ngửi thấy mùi clo, có thể cho thêm khoảng một phần ba thìa hóa chất vào giếng và khuấy lại cho đến khi nước có mùi clo nhẹ. Nước đã hòa clo cũng cần được dùng để dội lên thành giếng, sau đó để khoảng 30 phút là có thể sử dụng cho sinh hoạt.

Không tiến hành khử trùng đồng thời với đánh phèn vì phèn có thể làm mất tác dụng của clo. Nước chỉ được coi là khử khuẩn đạt yêu cầu khi có mùi clo nhẹ và dù đã khử khuẩn, vẫn phải đun sôi trước khi uống. Nếu không có hóa chất, chỉ nên sử dụng nước đã đun sôi ít nhất 10 phút và tuyệt đối không ăn rau sống rửa bằng nước chưa được xử lý. Trong trường hợp cho quá nhiều clo, cần chờ thêm từ 30 đến 60 phút để mùi clo giảm bớt trước khi dùng.

Chủ động phòng bệnh sau bão lũ

Sau lũ, các bệnh thường gặp như tiêu chảy, viêm da, đau mắt đỏ và sốt xuất huyết có nguy cơ gia tăng do môi trường ẩm thấp và ô nhiễm. Vì vậy, người dân cần thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng bệnh như ăn chín uống sôi; rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh; thu gom rác thải, xử lý phân và xác động vật đúng quy định.

Bên cạnh đó, cần loại bỏ các dụng cụ chứa nước đọng, phơi khô đồ dùng ẩm mốc, ngủ màn và có thể phun hóa chất diệt muỗi tại những khu vực có nguy cơ sốt xuất huyết.

Việc chủ động vệ sinh và khử khuẩn môi trường sau bão lũ không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình mà còn góp phần giảm nguy cơ bùng phát dịch bệnh trong cộng đồng.