Sáng sớm
Đây là thời điểm "vàng" của đột quỵ, chiếm tới hơn 60% các ca nhập viện. Theo bác sĩ chuyên khoa cấp cứu nổi tiếng Đài Loan (Trung Quốc) Huang Xuan, thời tiết lạnh khiến tiềm ẩn nguy cơ đột quỵ hay đột tử ngay cả những người vốn khỏe mạnh. Và vào sáng sớm, nếu bạn vội vàng ra khỏi giường ngay khi vừa dậy thì rất dễ dẫn đến sốc nhiệt, co rút mạch máu, dẫn tới đột quỵ.
Khi thức dậy, tốt nhất nên nằm thêm 3-5 phút, ra khỏi chăn từ từ, vận động nhẹ nhàng trên giường làm nóng cơ thể, mặc thêm áo ấm rồi mới rời khỏi giường.
.jpg)
Ảnh minh họa. (Nguồn ảnh: Internet)
Đi tắm
Thời điểm thứ hai được các bác sĩ đặc biệt lưu ý là khi tắm rửa, nhất là tắm muộn vào ban đêm. Việc tắm nước quá lạnh, tắm khi cơ thể đang nhiễm lạnh hoặc tắm trong phòng tắm không kín gió có thể gây co mạch đột ngột, làm rối loạn huyết áp và tuần hoàn não.
Trên thực tế ghi nhận nhiều ca đột quỵ xảy ra ngay trong phòng tắm. Khi cơ thể đang lạnh mà tiếp xúc với nước lạnh, phản xạ co mạch xảy ra mạnh hơn, đặc biệt nguy hiểm với người cao tuổi và người bệnh nền tim mạch.
Đi vệ sinh ban đêm
Thời điểm thứ ba thường bị bỏ qua nhưng lại tiềm ẩn rủi ro lớn là khi đi vệ sinh vào ban đêm. Nhiều người, đặc biệt là người cao tuổi, có thói quen rời chăn ấm trong tình trạng buồn ngủ, mặc đồ mỏng và bước vào không gian lạnh mà không kịp giữ ấm cơ thể.
Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột này có thể khiến mạch máu co mạnh, làm huyết áp tăng nhanh. Ở những người có tiền sử tăng huyết áp, xơ vữa động mạch hoặc từng bị tai biến, đây có thể là yếu tố khởi phát đột quỵ ngay trong đêm.
Thực tế lâm sàng cho thấy, không ít trường hợp được phát hiện đột quỵ vào sáng hôm sau, nhưng nguyên nhân bắt đầu từ một biến cố xảy ra trong lúc đi vệ sinh ban đêm.
Chỉ cần chủ quan trong những thời điểm nhạy cảm này, nguy cơ tai biến có thể xảy ra rất nhanh và để lại hậu quả nặng nề, thậm chí đe dọa tính mạng.
Người dân, đặc biệt là người cao tuổi, cần thức dậy từ từ, không bật dậy đột ngột; mặc đủ ấm khi ra khỏi giường, nhất là ban đêm; tránh tắm muộn, tắm nước quá lạnh; theo dõi và kiểm soát tốt huyết áp.
Việc cần làm ngay để phòng ngừa đột quỵ
Để bảo vệ sức khỏe toàn diện, phòng ngừa đột quỵ người dân cần làm ngay 2 việc quan trọng dưới đây:
Mặc đủ ấm
Khi thời tiết chuyển lạnh, nhiệt độ giảm xuống, cơ thể dễ bị lạnh và có thể gây ra hiện tượng co mạch nhằm giữ nhiệt cho các cơ quan quan trọng. Hiện tượng co mạch sẽ làm tăng áp lực máu, khiến huyết áp tăng cao, khiến hệ tim mạch có thể rơi vào trạng thái quá tải và làm tăng nguy cơ đột quỵ.
Do vậy, cách đơn giản để ngừa đột quỵ là mặc đủ ấm, đặc biệt là người cao tuổi, người có bệnh lý tim mạch.
Các vị trí đặc biệt cần lưu ý giữ ấm bao gồm: cổ, tay, chân và ngực. Mọi người nên mặc nhiều lớp quần áo để giúp giữ nhiệt tốt hơn và giảm thiểu tác động của sự thay đổi nhiệt độ bên ngoài.
Bên cạnh đó, nên hạn chế ra ngoài vào sáng sớm hoặc tối muộn. Trong trường hợp phải đi ra ngoài vào các thời điểm trên thì mọi người cần mặc áo khoác, đeo găng tay, đi tất... để bảo vệ cơ thể khỏi không khí lạnh. Ngoài ra, mọi người cũng có thể đi tất khi ngủ để giữ ấm hiệu quả cho cơ thể.
Bên cạnh việc giữ ấm bằng trang phục, người dân cần chú ý đến sự chênh lệch nhiệt độ giữa không gian trong nhà và ngoài trời. Cụ thể, khi đi từ trong nhà (nơi có nhiệt độ ấm) ra ngoài trời lạnh (nơi có nhiệt độ lạnh hơn), cơ thể cần thời gian để thích nghi. Sự chênh lệch nhiệt độ có thể gây ra tình trạng sốc nhiệt, làm tăng nguy cơ đột quỵ.
Trong trường hợp này, mọi người nên mặc thêm lớp áo khoác hoặc đứng ở khu vực trung gian để cơ thể thích nghi và làm quen với sự thay đổi nhiệt độ.
Kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ
Những người mắc bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, mỡ máu cần phải kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ để phòng đột quỵ. Theo đó, bệnh nhân phải tuân thủ uống thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ.
Đặc biệt, khi thời tiết chuyển lạnh, huyết áp và đường huyết dễ tăng cao do cơ chế co mạch và sự ảnh hưởng của nhiệt độ đến quá trình chuyển hóa của cơ thể. Do đó, nhóm đối tượng mắc bệnh lý nền cần lưu ý:
- Kiểm tra huyết áp và đường huyết mỗi ngày để phát hiện sớm những thay đổi bất thường trên cơ thể.
- Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, hạn chế sử dụng muối, đường và chất béo bão hòa.
- Duy trì tập luyện đều đặn, nên tập vào các khung giờ có ánh mặt trời.
- Kiểm soát cân nặng.
