Theo ghi nhận của PV Báo Kinh tế & Đô thị, sáng 2/10 công tác tháo dỡ công trình nhà máy xi măng Hà Tiên trên đường Xa Lộ Hà Nội, phường Trường Thọ, Quận Thủ Đức diễn ra khá nhanh.
Tại cổng chính ra vào nhà máy, xe tải chở vật liệu phế thải liên tục ra vào. Phía trong công trường, nhiều máy cẩu đang hoạt động hết công suất, công nhân cũng đang gấp rút tháo dỡ những hạng mục đã xuống cấp để sớm trả lại đất cho chủ đầu tư xây dựng khu đô thị mới.
Như vậy, sau hơn 1/2 thế kỉ tồn tại, nhà máy xi măng Hà Tiên Thủ Đức sắp kết thúc hoạt động. Công ty CP Xi măng Hà Tiên 1 tiền thân là Nhà máy Xi măng Hà Tiên do hãng VENOT.PIC của Cộng hòa Pháp cung cấp thiết bị.
![]() |
Sau 2 năm ngừng hoạt động, Trạm nghiềm Xi măng Thủ Đức chính thức bị tháo dỡ để xây khu phức hợp văn phòng. |
Năm 1964, nhà máy chính thức đưa vào hoạt động với công suất ban đầu là 240.000 tấn clinker/năm tại trạm nghiền Kiên Lương và 280.000 tấn xi măng/năm tại trạm nghiền Thủ Đức.
Năm 1993, Nhà máy Xi măng Hà Tiên 1 được đổi thành Công ty Xi măng Hà Tiên 1. Năm 2007, Công ty Xi măng Hà Tiên 1 đã chính thức làm lễ công bố chuyển từ doanh nghiệp Nhà nước thành Công ty cổ phần và đến năm 2010 hoàn tất việc sáp nhập Công ty CP xi măng Hà Tiên 2 vào Công ty CP xi măng Hà Tiên 1.
Theo đó, Trạm nghiền xi măng Thủ Đức của Công ty Xi măng Hà Tiên 1 có diện tích 104ha, sử dụng công nghệ từ những năm 1960, nằm trong diện phải di dời từ năm 2003 do không phù hợp với quy hoạch và gây ô nhiễm môi trường.
Suốt nửa thế kỷ qua, người dân sống quanh khu vực này liên tục phản ánh về tình trạng nhà máy hoạt động tung khói bụi mù mịt, việc nghiền xi măng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của người dân. Năm 2010, TP.HCM liên tục kiến nghị Bộ Xây dựng, đơn vị chủ quản của Xi măng Hà Tiên, nhanh chóng di dời trạm nghiền này để trả lại mặt bằng chỉnh trang đô thị.
Do đó, UBND TP Hồ Chí Minh đã yêu cầu Công ty Xi măng Hà Tiên 1 có trách nhiệm tìm địa điểm khác phù hợp với quy hoạch phát triển công nghiệp xi măng Việt Nam giai đoạn 2011 – 2020 và định hướng đến năm 2030. Quy hoạch tổng thể phát triển vật liệu xây dựng Việt Nam đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030.
Cuối năm 2016, UBND TP đã có văn bản yêu cầu Công ty Xi măng Hà Tiên 1 phải chấm dứt hoạt động của trạm nghiền xi măng Thủ Đức và có phương án di dời đến nơi khác để trả mặt bằng chỉnh trang đô thị không gây ô nhiễm môi trường.
Sau khi di dời, khu đất sẽ trở thành dự án Khu phức hợp VICEM Hà Tiên. Việc chuyển đổi công năng này phù hợp với các đồ án quy hoạch đã được phê duyệt như: Đồ án điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng TP đến năm 2025, đồ án thiết kế đô thị trục Xa lộ Hà Nội tỷ lệ 1/2000 được UBND TP phê duyệt năm 2014.
Khu phức hợp VICEM Hà Tiên được quy hoạch trên hai khu đất nằm dọc theo Xa lộ Hà Nội của phường Trường Thọ, Thủ Đức. Trong đó, khu đất 106.614m2 đang là trạm nghiền Thủ Đức chi nhánh Công ty Hà Tiên 1 và khu đất 8.270m2 hiện là văn phòng và nhà xưởng của Công ty Cổ phần Vận tải Hà Tiên.
Bộ Xây dựng cũng cho phép Công ty Xi măng Hà Tiên 1 và Công ty Cổ phần Vận tải Hà Tiên liên doanh với đối tác để nghiên cứu, chuẩn bị đầu tư dự án Khu phức hợp nhà ở kết hợp dịch vụ thương mại tại 2 khu đất nêu trên.
Lộ diện đại gia bất động sản đầu tư dự án khu đô thị trên khu đất 30ha nhà máy xi măng lâu đời nhất TP Trước đó, Văn phòng UBND TP cho biết TP đã chấp thuận cho Công ty Cổ phần phát triển và tài trợ địa ốc R.C (Công ty Refico) liên danh với các đối tác nghiên cứu đề xuất dự án tại khu đất 30 ha ở phường Trường Thọ, quận Thủ Đức. Khu đất 30ha này dự kiến bao gồm khu đất cảng ICD Sotrans hơn 10ha của STG; khu đất nhà máy Công ty CP Thép Thủ Đức VNSTEEL; khu đất 10,6ha hiện là Trạm nghiền Thủ Đức chi nhánh Công ty Cổ phần Xi Măng Hà Tiên 1 (Mã CK: HT1) và khu đất 0,8ha hiện là văn phòng và nhà xưởng của Công ty Vận tải Hà Tiên (Mã CK: HTV) có địa chỉ ở Km8 Xa lộ Hà Nội... Từ Phương án quy hoạch chuyển đổi công năng, lập dự án kinh doanh để tạo nguồn vốn hỗ trợ việc di dời. Theo Quyết định số 86 của Thủ tướng Chính phủ, Công ty CP Xi măng Hà Tiên 1 đã đề xuất và đã được các Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng đồng ý cho phép chuyển đổi công năng, lập Phương án khai thác diện tích mặt bằng đất Trạm Nghiền Thủ đức, Công ty đã được Vicem đồng ý chấp thuận chủ trương Liên danh thực hiện Phương án chuyển đổi công năng. Đến nay, Liên danh Refico đã nhận dược Quy hoạch tỷ lệ 1/2000 khu đất thuộc Phường Trường Thọ, quận Thủ đức. Hiện nay Liên danh đang thuê tư vấn lấp đồ án quy hoạch tỷ lệ 1/500 và sẽ trình cấp có thẩm quyền phê duyệt trong thời gian tới. Về phía chủ đầu tư, Refico là công ty phát triển bất động sản Việt Nam, thành lập năm 2003, có trụ sở tại TP. Refico hoạt động chủ yếu là đầu tư xây dựng và phát triển các công trình nhà ở cao cấp, các khu nghỉ mát, cao ốc văn phòng và thương mại. Doanh nghiệp đã có 6 dự án bất động sản lớn là City Garden, Nexus, Watermark, Centre Point, President Place, Sanctuary Hồ Tràm. |