 |
| Cảnh báo tình trạng nuôi cá Tra quá khổ tại ĐBSCL. |
Sau một thời gian mua ồ ạt, thương lái TQ đột ngột vắng bóng khiến thị trường cá tra tại đồng bằng sông Cửu Long trầm lắng. Một số hộ nuôi cá tra than thở dù giá cá bán đang ở mức thấp nhất trong vòng năm năm qua nhưng vẫn không có người mua. Hiện giá cá tra quá lứa loại từ 1 kg/con trở lên chỉ bán được ở mức giá 16.000-17.000 đồng/kg, người nuôi lỗ nặng.
“Người nuôi cá hiện như ngồi trên đống lửa", ông Nguyễn Ngọc Hải, Chủ nhiệm Hợp tác xã cá tra Thới An ở TP Cần Thơ, kêu trời. "Cá đã đến kỳ thu hoạch, lớn quá cỡ nhưng đầu ra bế tắc do thương lái TQ lặn biệt tăm”.
Giám đốc một công ty xuất khẩu cá tra cho hay những tháng đầu năm nay, TQ tiêu thụ mạnh cá tra cỡ lớn với điều kiện thu mua rất dễ dãi, không cần kiểm tra chất lượng. Từ đó tạo ra hiện tượng khan hiếm cá tra giả tạo, đẩy giá mặt hàng này lên tới 22.000 đồng/kg. "Vậy là doanh nghiệp (DN) lẫn nông dân ta đổ xô vào đầu tư nuôi cá", Giám đốc này đúc kết.
“Hơn nữa thương lái, DN Việt chủ yếu xuất khẩu cá tra qua TQ bằng đường tiểu ngạch theo hình thức mua hàng trước trả tiền sau. Đáng tiếc là nhiều thương nhân TQ nợ kéo dài, khó đòi khiến DN Việt ôm nợ, ngưng hoạt động”.
Không riêng gì cá mà xuất khẩu gạo, khoai mì, thanh long, heo… sang TQ cũng chung số phận. Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai - ông Nguyễn Trí Công - chia sẻ giá thu mua heo hơi tại các tỉnh phía Nam từ tháng 7 đến nay giảm mạnh 10.000-12.000 đồng/kg so với đầu năm, hiện chỉ dao động 42.000-44.000 đồng/kg heo hơi.
“Ở nhiều địa phương, hơn 50% sản lượng heo hơi xuất khẩu sang TQ. Nay thương lái TQ bất ngờ giảm mua, kéo giá heo rớt mạnh” - ông Công thông tin.
 |
| Vận chuyển heo mỡ quá lứa bán cho thương lái Trung Quốc. |
Đáng chú ý, lâu nay thương lái TQ thường chỉ mua heo hơi nhiều mỡ có trọng lượng “khủng” trên 100kg mỗi con. Bất ngờ gần đây thương lái nước này không mua loại heo quá khổ này nữa, trong khi người Việt lại không thích sử dụng loại thịt heo này. Hệ quả là nông dân, trang trại Việt méo mặt vì không có nơi tiêu thụ, nếu bán được thì giá thấp, chỉ khoảng 37.000 đồng/kg.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến nhìn nhận việc TQ siết nhập khẩu trước mắt gây khó cho hàng Việt nhưng đây cũng là cơ hội để giảm lệ thuộc quá lớn vào thị trường này. Bởi TQ là thị trường lớn của hàng Việt nhưng lâu nay họ không đặt yêu cầu cao về chất lượng sản phẩm. Điều này khiến nông dân, DN Việt cũng “dễ dãi” theo, tức sản xuất ra sản phẩm chất lượng không cao, khó cạnh tranh, khó xuất khẩu vào các thị trường khó tính.
Từ đó, đừng nên xem việc TQ giảm mua hàng Việt là một thảm họa mà hãy nhìn theo hướng mở. Theo đó, các cơ sở sản xuất Việt cần tăng cường tìm kiếm thị trường mới, chú trọng tới khâu vệ sinh an toàn thực phẩm… để thoát khỏi tình trạng lệ thuộc quá nhiều vào thị trường TQ như thời gian qua.
Theo GS Võ Tòng Xuân, chuyên gia nông nghiệp, cũng cho rằng điều cần quan tâm nhất đối với nông sản Việt là đầu tư nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng sản phẩm vì hiện nay cơ hội đa dạng hóa thị trường rất lớn khi Việt Nam tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do TPP.
