Tim
Khi trời lạnh, mạch máu ngoại vi co lại, máu dồn về trung tâm khiến huyết áp tăng. Tim phải hoạt động mạnh hơn để duy trì tuần hoàn. Đồng thời, rét kéo dài làm nồng độ fibrinogen, tiểu cầu và hồng cầu tăng, khiến máu trở nên “đặc” và dễ hình thành cục máu đông.
Trong bối cảnh đó, chỉ một yếu tố kích thích nhỏ như gắng sức, xúc động mạnh hay thay đổi nhiệt độ đột ngột cũng có thể trở thành “giọt nước tràn ly”, gây nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.
Người cao tuổi là nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Thống kê tại nhiều quốc gia cho thấy, cứ mỗi khi nhiệt độ môi trường giảm 1 độ C, tỷ lệ nhập viện vì đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim lại tăng thêm vài phần trăm. Tại Việt Nam, các bệnh viện cũng ghi nhận số ca tai biến tăng rõ rệt trong những đợt rét đậm, đặc biệt ở người có tiền sử tăng huyết áp, xơ vữa động mạch.
Nguy cơ cao nhất thường rơi vào sáng sớm, khi nhiệt độ thấp và cơ thể chuyển từ trạng thái nghỉ sang hoạt động.
.jpg)
Ảnh minh họa. (Nguồn ảnh: Internet)
Phổi
Không khí lạnh, khô và nghèo oxy làm niêm mạc mũi - họng bị khô, hệ miễn dịch tại chỗ suy yếu. Đây là điều kiện thuận lợi để virus và vi khuẩn xâm nhập.
Thời tiết là yếu tố nguy cơ đối với các bệnh lý đường hô hấp, đặc biệt khi thời tiết chuyển lạnh sâu. Bởi phổi là cơ quan trực tiếp thông thương (giao lưu) với môi trường bên ngoài khi chúng ta hít thở. Tất cả sự thay đổi bên ngoài môi trường đều ảnh hưởng tới phổi.
Đặc biệt, các trường hợp có sức đề kháng kém như người cao tuổi, trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, người có bệnh lý nền (mạn tính hô hấp như hen phế quản, phổi tắc nghẽn mạn tính, giãn phế quản hoặc suy giảm miễn dịch)…rất dễ bị tổn thương khi thời tiết giao mùa hoặc giá rét.
Não
Đây là cơ quan rất nhạy cảm với thay đổi huyết áp và tuần hoàn. Khi trời lạnh, mạch máu co lại, huyết áp tăng vọt. Chỉ cần một cục máu đông nhỏ cũng có thể gây đột quỵ thiếu máu não, hoặc làm vỡ mạch dẫn tới xuất huyết não.
Để bảo vệ sức khỏe, chỉ giữ ấm là chưa đủ. Một bữa sáng đầy đủ, uống đủ nước ấm, ngủ đủ giấc, duy trì vận động nhẹ và tuân thủ điều trị bệnh nền là những yếu tố then chốt giúp cơ thể chống chọi với giá lạnh. Các món ăn truyền thống như cháo hành, trà gừng, canh hầm không chỉ giúp làm ấm mà còn hỗ trợ tuần hoàn và hô hấp.
Những người có bệnh tim mạch, từng bị đột quy, người già và trẻ nhỏ cần cẩn trọng hơn, hạn chế ra ngoài vào sáng sớm những ngày sương mù, chỉ số ô nhiễm không khí cao. Nếu bắt buộc phải ra ngoài, họ cần đeo khẩu trang lọc bụi mịn để bảo vệ phổi và tim.
Thực phẩm tốt cho sức khỏe nên ăn khi trời lạnh
Việc lựa chọn thực phẩm thông minh không chỉ giúp làm ấm mà còn cải thiện tâm trạng và tăng đề kháng. Một trong những điều tốt nhất để tăng cường hệ thống miễn dịch và cải thiện tâm trạng là bổ sung các thực phẩm chứa nhiều vitamin C. Đây là những thực phẩm như trái cây họ cam quýt, cam, xoài, chanh, kiwi, bông cải xanh, ớt chuông và dâu tây.
Những lựa chọn thực phẩm sau đây không chỉ tốt cho sức khỏe mùa đông mà còn có thể cải thiện tâm trạng:
- Rau củ: Các loại rau củ như cà rốt tăng cường beta-carotene hoặc luộc củ cải để cung cấp vitamin C và A.
- Bông cải xanh và súp lơ: Những loại rau họ cải này có thể là biện pháp bảo vệ hàng đầu giúp bạn chống lại bệnh tật mùa đông. Bông cải xanh và súp lơ đều chứa nhiều vitamin C, có liên quan đến việc tăng cường chức năng miễn dịch.
- Cháo bột yến mạch: Cung cấp các chất dinh dưỡng cần thiết trong mùa đông. Bột yến mạch có thể được thay đổi bằng cách thêm các loại gia vị ấm như quế, bạch đậu khấu và nhục đậu khấu mà không cần thêm calo, chất béo, đường hoặc muối. Bột yến mạch có nhiều kẽm (quan trọng đối với chức năng miễn dịch thích hợp) và chất xơ hòa tan (có liên quan đến sức khỏe tim mạch).
- Canh, súp: Súp là món ăn hoàn hảo của mùa đông, có thể nấu súp, canh từ nước luộc gà, nước luộc rau, thêm nhiều rau, đậu vào súp để bổ sung thêm protein không béo cũng như nhiều chất xơ cần thiết. Protein và chất xơ đều hạn chế sự thèm ăn bằng cách làm chậm quá trình tiêu hóa và kiểm soát lượng đường trong máu, điều này có thể giúp kiểm soát cơn đói và cải thiện tâm trạng.
- Đồ ăn nhẹ tăng cường tâm trạng: Hãy chọn khoai lang, củ cải đường và quả óc chó.
