Tối 10/9, ông Nguyễn Đức Quyền, Phó chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, ký văn bản gửi Thủ tướng báo cáo về tình hình cá chết bất thường tại vùng biển xã Tĩnh Hải và Nghi Sơn (huyện Tĩnh Gia).
Cá tự nhiên cũng chết ở Nghi Sơn
Công văn nêu, trong các ngày 5-6/9, ngư dân xã Tĩnh Hải khi đánh bắt hải sản tại vùng biển gần bờ (phía sau Dự án Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn) – cách bờ biển 300-500 m thì phát hiện một số loài hải sản như cá bơn, cá thèn, ghẹ… chết bất thường và trôi dạt vào bờ. Theo thống kê, khối lượng hải sản bị chết thu gom khoảng 100 kg.
 |
| Cá nuôi lồng chết tại vịnh đảo Ngọc, xã Nghi Sơn. Ảnh: Nguyễn Dương. |
Khoảng 7h ngày 8/9, tại khu vực nuôi cá lồng của ngư dân xã đảo Nghi Sơn (huyện Tĩnh Gia) cũng xảy ra hiện tượng cá nuôi lồng quẫy nước mạnh và bị chết rất nhanh với số lượng lớn. Theo thống kê của UBND xã Nghi Sơn, số hộ bị ảnh hưởng là 21/66 với 207/1.391 lồng nuôi.
Cùng ngày, tại khu vực bờ biển thôn Bắc Yến (xã Hải Yến), người dân lại phát hiện tình trạng cá tự nhiên bị chết trôi dạt vào bờ. Tổng khối lượng hải sản thu gom khoảng 200 kg.
Ngày 9/9, khối lượng nước có màu đỏ đã trôi dạt vào bờ và không còn hiện tượng cá lồng bị chết.
Cá chết hàng loạt do tảo nở hoa
Theo báo cáo của chính quyền 2 xã Tĩnh Hải, Nghi Sơn và kinh nghiệm của bà con địa phương, các loại cá tự nhiên chết đều sống ở tầng đáy. Các loại cá nuôi lồng thường là loài cá có sức chống chịu rất tốt, có khả năng thích ứng với môi trường nước thay đổi.
Việc cá chết lần này khác lạ với các lần trước đó, số lượng cá chết nhiều hơn, xảy ra trên diện rộng và trong thời gian ngắn nên người dân không kịp di chuyển lồng cá.
 |
| Người dân xã Nghi Sơn mổ cá lồng đi phơi vớt vát tài sản. Ảnh: Nguyễn Dương. |
Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thanh Hóa cùng các cơ quan hữu quan khi kiểm tra phát hiện tại khu vực cảng của Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn, nước biển có màu nâu đỏ. Toàn bộ khu vực nuôi cá lồng của xã Nghi Sơn, nước biển có màu nâu đỏ đậm hơn, nhiều cặn lơ lửng. Hiện tượng nước biển như trên phù hợp với mô tả của ngư dân xã Tĩnh Hải khi đánh bắt hải sản trên biển và phát hiện hải sản tự nhiên chết.
Qua kiểm tra, nhà chức trách xác định mẫu nước lấy tại khu vực cá lồng bị chết ở xã Nghi Sơn phát hiện có loài tảo Hairoi – Creratium furca nở hoa gây thủy triều đỏ với mật độ đạt khoảng 8 triệu tế bào/1 lít nước biển. Mẫu nước lấy tại khu vực Cảng của Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn cũng phát hiện loài tảo Creratium furca chiếm ưu thế, nhưng mật độ chỉ khoảng 500.000 tế bào/1 lít nước biển.
Do vậy, bước đầu xác định nguyên nhân gây nên tình trạng cá tự nhiên, cá lồng bị chết là do tác động của loài tảo Hairoi – Creratium furca trong nước biển bùng phát với mật độ cao ở quy mô rộng hay còn gọi là hiện tượng tảo nở hoa.
 |
| Khu vực nuôi cá lồng tại vịnh đảo Ngọc, xã Nghi Sơn (huyện Tĩnh Gia). Ảnh: Nguyễn Dương. |
Hiện tượng này xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng nguyên nhân chính đối với vùng biển Tĩnh Hải và Nghi Sơn (huyện Tĩnh Gia) là do lượng lớn chất hữu cơ trong đất liền theo nước mưa đổ vào cửa sông ra biển.
Trước tình hình này, UBND tỉnh Thanh Hóa chỉ đạo huyện Tĩnh Gia tiếp tục theo dõi, tổng hợp tình hình cá chết, khuyến cáo người dân di chuyển lồng bè còn lại ra khỏi khu vực bị ô nhiễm; không sử dụng cá chết để ăn hoặc chế biến thức ăn cho gia súc, gia cầm, tổ chức thu gom, tiêu hủy.
Tỉnh Thanh Hóa cũng đề nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ TN&MT, Bộ NN&PTNT cử chuyên gia, nhà khoa học vào kiểm tra thực tế, xác định nguyên nhân cụ thể làm cá bị chết; hướng dẫn cách xử lý hiện tượng tảo nở hoa; bổ sung điểm quan trắc chất lượng nước biển ven bờ khu vực cảng của Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn vào mạng lưới chương trình quan trắc môi trường quốc gia hàng năm.
