Chiều ngày 21 âm lịch, khá đông người Sài Gòn đã đổ xô đến các cửa hàng cá kiểng, chợ để mua cá chuẩn bị phóng sinh.
Tại khu bán cá của chợ trên đường Nguyễn Thông (quận 3), nhiều người đang “bu đen bu đỏ” vớt cá chép từ một thùng phi lớn.
Chị Hồng Thúy (quận Bình Thạnh) cho biết trên tờ Zing.vn, chị đây là chợ thứ 3 chị đến để lùng mua cá chép. Chỉ đến chợ này chị mới thấy cá chép lớn. Chị tranh thủ thời gian rảnh đi lùng cá, cận ngày thì cá đẹp không còn, chủ yếu là cá nhỏ bằng 2 ngón tay.
Cúng ông công ông Táo cần 3 chú cá chép đỏ (Ảnh minh họa).
“Năm ngoái mình không mua cá mà chỉ dùng cá chép giấy để đốt. Năm nay tính chơi lớn nên mua cá chép để phóng sinh. Vậy mà chợ nào cũng “khan” hàng đẹp, đi từ chiều đến giờ mới mua được 3 con cá chép to bằng bàn tay”, chị Thúy kể lại.
Chị Thúy quan niệm cá chép để tiễn ông táo thường phải lựa cá lớn, để “chở được ông Táo về trời sớm”. Đó là chưa kể vây phải rộng, đẹp và sang, ngoài màu đỏ, cá có vảy hơi óng vàng sẽ có giá trị hơn.
Chị cũng cho rằng cá chép ít ai mua cận ngày vì hiếm hàng và giá đắt hơn bình thường. Mọi người sẽ mua trước 2 đến 3 ngày, sau đó thả hồ (trong nhà) hoặc bỏ thùng phuy cho cá không bị chết, đúng ngày 23 thì thả cá phóng sinh.
Thay vì “đầu tư” 3 cá chép lớn như chị Thúy, anh Dũng Tuấn lại mua một loạt cá chép nhỏ để phóng sinh trong ngày đưa ông táo về trời.
“Cá chép lớn không có thì mình phải mua cá chép nhỏ. Nhiều khi 3 con nhỏ ít quá, tôi mua một lượt 15 con để thả luôn. Con nhỏ giá rẻ hơn mà lại khó chết, hoặc chết thì vẫn còn con khác thay thế”, anh Tuấn nói.
Tại một cửa hàng kinh doanh cá kiểng trên đường Nguyễn Thông (quận 3, TP.HCM), chủ cửa hàng cho biết kể từ sáng ngày 18/1 cửa hàng đã nhập về hơn 200 con cá, loại 50.000 - 100.000 đồng/con.
“Người dân đã bắt đầu mua từ mấy ngày hôm trước. Riêng hôm nay tôi nhập 200 con cá loại để phóng sinh đã có người đặt trước 80 con. Người dân chủ yếu mua trước bỏ hồ trong nhà đợi ngày phóng sinh”, chủ cửa hàng kinh doanh cho hay.
Cũng theo chủ cửa hàng, khách đến mua cá chép phóng sinh thường chọn loại cá giá khoảng 50.000 đồng/con, ngoài ra còn có loại cá chép nhỏ 0,5kg có giá 80.000 đồng (khoảng hơn 100 con).
Đưa ông Táo về trời và những thắc mắc thường gặp của người Việt
Nên chọn cá chép giấy hay cá chép sống?
Ngày nay, nhiều người lựa chọn cá chép giấy để cúng cho tiện dụng. Tuy nhiên các nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam lại cho rằng, nên mua cá chép sống bởi vì ngoài ý nghĩa thờ cúng để dâng các Táo Quân lấy phương tiện đi lại, thì tục lệ phóng sinh cá chép cũng có một ý nghĩa văn hóa quý báu, thể hiện tinh thần nhân đạo của người Việt.
Cá chép được chọn để thắp hương thường là cá chép đỏ. Khi chọn cá nên lưu ý chọn những chú cá còn khỏe mạnh. Sau khi mang về nhà, nên thả vào một bát nước sạch, thả thêm 1 cọng rêu nhỏ vào bát nếu mua cá trước thời gian cúng lâu. Khi cúng bát (chậu) cá chép được để cạnh mâm cỗ cúng.
Cách đúng nhất để phóng sinh cá
Sau khi gia chủ làm lễ xong xuôi, nên mang cả bát đựng cá đi ra nơi định thả, không nên dùng tay vớt cá nhiều lần từ chỗ này qua chỗ khác.
Cũng cần tránh buộc cá trong túi rồi ném cả túi xuống vì làm như thế, cá dễ bị chết, vừa mang tính hình thức, mất đi ý nghĩa của một phong tục đẹp, vừa xả rác xuống môi trường.
Khi đi phóng sinh cá các bạn cần chọn những ao, hồ nước sạch, không gian rộng và không quá ô nhiễm. Cách đúng nhất để phóng sinh cá đó là chọn chỗ mép nước gần, nhẹ nhàng nghiêng bát hoặc túi để cá tự quẫy, bơi vào dòng nước.
