Từ nay tranh chấp lao động cá nhân ngoài việc được giải quyết bởi hòa giải viên hoặc Tòa án, còn có thêm lựa chọn mới là Hội đồng trọng tài lao động
Giải quyết tranh chấp lao động cá nhân
Một trong những điểm mới của Bộ luật Lao động (BLLĐ) 2019 đó là tranh chấp lao động cá nhân ngoài việc được giải quyết bởi hòa giải viên hoặc Tòa án, nay các bên trong tranh chấp còn có thể đưa vụ việc đến Hội đồng trọng tài lao động (TTLĐ) để được giải quyết.
Điều 188 BLLĐ 2019 quy định, trường hợp tranh chấp lao động cá nhân không bắt buộc phải qua thủ tục hòa giải; hoặc hết thời hạn hòa giải quy định mà hòa giải viên lao động không tiến hành hòa giải; hoặc trường hợp hòa giải không thành theo quy định, các bên tranh chấp có quyền lựa chọn phương thức yêu cầu Hội đồng TTLĐ giải quyết tranh chấp. Khi nà, các bên không được đồng thời yêu cầu Tòa án giải quyết, trừ trường hợp hết thời hạn quy định mà Ban TTLĐ không được thành lập hoặc hết thời hạn quy định mà Ban trọng tài lao động không ra quyết định giải quyết tranh chấp.
Phán quyết của Ban TTLĐ có tính bắt buộc thực hiện đối với các bên. Trường hợp một trong các bên không thi hành quyết định giải quyết tranh chấp thì các bên có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết.
Như vậy, từ năm 2021, ngoài phương thức giải quyết tranh chấp lao động cá nhân tại Tòa án đối với những tranh chấp không hòa giải được, các bên có thể lựa chọn thêm phương thức giải quyết tranh chấp bằng Hội đồng TTLĐ. Việc này góp phần rút ngắn thời gian giải quyết cho các bên trong tranh chấp (30 ngày so với 02 tháng đối với giải quyết vụ án lao động theo thủ tục thông thường tại Tòa án) mà khônng mất nhiều chi phí.
Trong thời gian Hội đồng trọng tài lao động đang giải quyết tranh chấp, người lao động không được tiến hành đình công.
Giải quyết tranh chấp lao động tập thể
Trong giải quyết tranh chấp lao động tập thể, Hội đồng TTLĐ là cơ quan có thẩm quyền giải quyết các tranh chấp lao động tập thể về quyền và lợi ích của các bên trong quan hệ lao động.
Theo quy định tại Điều 195 BLLĐ 2019, trên cơ sở đồng thuận, các bên tranh chấp có quyền yêu cầu Hội đồng TTLĐ giải quyết tranh chấp lao động trong trường hợp hòa giải không thành, hoặc hết thời hạn theo quy định mà hòa giải viên không tiến hành hòa giải, hoặc một trong các bên không thực hiện thỏa thuận trong biên bản hòa giải thành.
Trong vòng 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu, Hội đồng TTLĐ thành lập Ban trọng tài để giải quyết tranh chấp lao động đó. Trong đó, đại diện mỗi bên tranh chấp chọn một trọng tài viên trong số danh sách trọng tài viên lao động; trọng tài viên lao động do các bên lựa chọn thống nhất lựa chọn một trọng tài viên lao động khác làm Trưởng Ban TTLĐ;
Trường hợp các bên tranh chấp cùng lựa chọn một trọng tài viên để giải quyết tranh chấp lao động thì Ban TTLĐ chỉ gồm một trọng tài viên lao động đã được lựa chọn.
Trong vòng 30 ngày kể từ ngày được thành lập, Ban trọng tài phải ra quyết định về việc giải quyết tranh chấp và gửi cho các bên tranh chấp. Trường hợp tranh chấp lao động tập thể về quyền thuộc là tranh chấp do có sự khác nhau trong việc hiểu và thực hiện quy định của pháp luật về lao động hoặc người sử dụng lao động có hành vi phân biệt đối xử đối với người lao động, thành viên ban lãnh đạo của tổ chức đại diện người lao động vì lý do thành lập, gia nhập, hoạt động trong tổ chức đại diện người lao động; can thiệp, thao túng tổ chức đại diện người lao động; vi phạm nghĩa vụ về thương lượng thiện chí mà Ban trọng tài xác định có hành vi vi phạm pháp luật thì Ban trọng tài không ra quyết định giải quyết mà lập biên bản vi phạm và chuyển hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định của pháp luật.
Trong thời gian Hội đồng trọng tài lao động đang tiến hành giải quyết tranh chấp các bên không được đồng thời yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp trên; tổ chức đại diện người lao động không được tiến hành đình công.
