Tiến độ khả quan nhưng còn xa “đích đến”
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, đặc biệt là mục tiêu đề ra trong Đề án “Phát triển ít nhất 1 triệu căn hộ NƠXH cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 – 2030”, Bộ Xây dựng đã chủ động đẩy mạnh kiểm tra, giám sát tình hình triển khai tại cơ sở. Cụ thể, trong 6 tháng đầu năm 2025, Bộ đã tổ chức các đoàn công tác trực tiếp làm việc tại 27 địa phương, nơi tập trung đông dân cư, khu công nghiệp, khu chế xuất và có nhiều dự án NƠXH được phê duyệt.
Theo thống kê đến ngày 30/6/2025, cả nước đã triển khai 692 dự án NƠXH với quy mô 633.559 căn. Trong đó: 422 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, tương đương 418.220 căn hộ; 124 dự án đã khởi công xây dựng, quy mô đạt 112.952 căn; 146 dự án đã hoàn thành, cung cấp 102.387 căn hộ vào thị trường; Tính chung, tỷ lệ hoàn thành, khởi công và chấp thuận đầu tư hiện nay đạt khoảng 59,6% so với mục tiêu 1 triệu căn NƠXH giai đoạn 2021 – 2030. Đây là con số đáng ghi nhận, phản ánh nỗ lực chung của Chính phủ, Bộ Xây dựng và các địa phương.
.jpg)
Tiến độ xây dựng và hoàn thành các dự án NƠXH có nhiều khả quan.
Riêng trong quý II/2025, có 16 dự án mới được khởi công với tổng quy mô 9.544 căn, và 32 dự án đã hoàn thành với khoảng 26.528 căn. Những con số trên không chỉ là minh chứng cho sự chuyển động mạnh mẽ trong thực thi chính sách, mà còn là lời khẳng định về tầm quan trọng của NƠXH trong chiến lược phát triển bền vững đô thị và an sinh xã hội. Những con số trên là tín hiệu tích cực, nhưng vẫn còn cách khá xa đích đến mà Đề án đặt ra.
“Nhiều dự án NƠXH hiện vẫn đang “nằm trên giấy”, do doanh nghiệp không thể triển khai vì không có đất, không được hỗ trợ về thuế, lãi suất cũng như cơ chế đầu tư đặc thù. Vướng mắc lớn nhất là khâu phê duyệt đầu tư và thủ tục hành chính chồng chéo giữa các cơ quan. Một dự án có khi mất đến 3 – 5 năm mới hoàn tất thủ tục, trong khi thị trường thay đổi rất nhanh, nếu không cải cách thể chế và thủ tục thì sẽ khó đạt được mục tiêu 1 triệu NƠXH căn nhà như kỳ vọng” – Phó Chủ tịch Hội môi giới BĐS Việt Nam Nguyễn Thị Thanh Hương nhìn nhận.
Còn nhiều "nút thắt" cần tháo gỡ
Theo đánh giá của các chuyên gia, hiện nay nhu cầu về NƠXH tại các đô thị lớn, khu công nghiệp vẫn rất cao. Ước tính tại TP Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, mỗi năm cần khoảng 50.000 – 70.000 căn hộ phục vụ cho người lao động và công nhân. Tuy nhiên, số lượng căn hộ thực tế được hoàn thành và đưa vào sử dụng chỉ đáp ứng được khoảng 30 – 40% nhu cầu. Mặc dù tiến độ đang có nhiều chuyển biến tích cực, song thực tế vẫn tồn tại không ít vướng mắc khiến nhiều dự án triển khai chậm hoặc chưa khởi công đúng kế hoạch. Một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là thủ tục hành chính rườm rà liên quan đến việc phê duyệt dự án, giải phóng mặt bằng, cấp phép xây dựng…
Về mặt tài chính, chính sách tín dụng ưu đãi chưa thực sự hấp dẫn doanh nghiệp; việc triển khai các gói hỗ trợ lãi suất còn chậm, khiến nhiều nhà đầu tư e dè khi tham gia phân khúc NƠXH vốn có lợi nhuận thấp, thời gian hoàn vốn dài. Bên cạnh đó, việc đầu tư phát triển NƠXH đang gặp tình trạng thiếu quỹ đất sạch, nhiều địa phương chưa thực hiện nghiêm quy định dành 20% quỹ đất trong các dự án thương mại để xây dựng NƠXH, lại càng khiến doanh nghiệp không mặn mà đầu tư phân khúc này.
.jpg)
Vẫn còn nhiều "nút thắt" cần tháo gỡ để hoàn thành mục tiêu xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ NƠXH.
“Nguồn cung NƠXH hiện nay không tương xứng với nhu cầu. Vướng mắc nhiều nhất là quỹ đất chưa sẵn sàng, chính sách tài chính ưu đãi không đủ hấp dẫn để thu hút doanh nghiệp. Chính sách tín dụng dành cho NƠXH chưa rõ ràng, thiếu tính ổn định; các gói hỗ trợ lãi suất chỉ xuất hiện theo đợt, quy mô nhỏ, quy trình xét duyệt vay phức tạp khiến cả doanh nghiệp và người dân khó tiếp cận. Để hoàn thành mục tiêu đề ra cần có quỹ phát triển NƠXH cấp T.Ư và các quỹ địa phương, hoạt động như một định chế tài chính bán công, chuyên biệt cho lĩnh vực này” – PGS. TS Trần Kim Chung, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) đề xuất.
Đồng quan điểm, chuyên gia về quy hoạch đô thị KTS Trần Tuấn Anh cho rằng, cần sớm xây dựng một cơ chế riêng cho phát triển NƠXH, tách biệt với các loại hình nhà ở thương mại thông thường. Theo đó, Nhà nước nên bố trí quỹ đất công và giao đất không qua đấu giá cho các dự án NƠXH; miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp và tiền sử dụng đất cho chủ đầu tư; tăng cường hỗ trợ tín dụng ưu đãi thông qua các ngân hàng chính sách và gói lãi suất thấp dài hạn cho người mua nhà. Ngoài ra, cần xây dựng mô hình liên kết ba bên: Nhà nước – Doanh nghiệp – Người dân, trong đó Nhà nước giữ vai trò điều tiết, doanh nghiệp cung cấp sản phẩm và người dân được hưởng chính sách ưu đãi công bằng, minh bạch.
“Một số quốc gia như Hàn Quốc, Singapore hay Đức đã triển khai rất hiệu quả mô hình NƠXH thông qua hợp tác công – tư (PPP). Trong đó, chính phủ hỗ trợ đất đai và chính sách thuế, còn khu vực tư nhân đảm nhiệm việc xây dựng, vận hành và quản lý. Việt Nam có thể học hỏi kinh nghiệm này để tạo bước đột phá trong phát triển NƠXH. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là phải có một chính sách thống nhất, lâu dài, tránh tình trạng “rót chính sách nhưng không rót nguồn lực” – KTS Trần Tuấn Anh nêu quan điểm.
