Sau hơn 2 năm kể khi từ Việt Nam không còn được hưởng ưu đãi thuế quan theo Chương trình ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP) của EU đã khiến cho các sản phẩm cá ngừ của Việt Nam giảm khả năng cạnh tranh tại khối thị trường này, thị phần giảm. Tỷ trọng xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang thị trường EU đã giảm từ 24% trong năm 2018 xuống còn 19% trong năm 2019.
Khi EVFTA có hiệu lực, ngành cá ngừ Việt Nam đang kỳ vọng sẽ có sự phục hồi về hoạt động xuất khẩu tại thị trường này.
Cụ thể, theo số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam, kể từ khi EVFTA chính thức thực thi vào đầu tháng 8/2020 đã có nhiều dấu hiệu tích cực trong hoạt động xuất khẩu (XK) sang thị trường Châu Âu. Tính riêng nửa đầu tháng 8/2020, giá trị XK cá ngừ của Việt Nam sang EU đã tăng 11% so với cùng kỳ tháng 7, và tăng 65% so với cùng kỳ năm 2019, đạt gần 6,3 triệu USD.
.jpg)
Xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang EU đang có dấu hiệu hồi phục tích cực.
Số lượng đơn hàng trong giai đoạn này chủ yếu tập trung ở những mặt hàng thịt cá ngừ đông lạnh, thịt cá ngừ hấp đông lạnh, cá ngừ ngâm dầu/sốt đóng hộp … các sản phẩm đang được miễn thuế hoàn toàn/miễn thuế theo hạn ngạch ngay khi hiệp định có hiệu lực.
Với sự tăng trưởng vượt bậc tại các thị trường trong hai tháng gần đây, có thể thấy việc được hưởng ưu đãi thuế quan từ Hiệp định EVFTA đang tạo ra sức hút cho các sản phẩm cá ngừ của Việt Nam.
Tuy nhiên, trong tháng đầu tiên thực hiện Hiệp định đã có một số trục trặc về thủ tục XK. Theo thông tin từ doanh nghiệp (DN), một số lô hàng cá ngừ của Việt Nam XK sang các nước EU đã bị Hải quan của nước sở tại thông báo một số C/O ( giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa) mẫu EUR.1 của Việt Nam có màu xanh lam thay vì màu xanh lá cây nên không đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật của Hiệp định EVFTA. Do đó các C/O này không được Hải quan tại đây chấp nhận.
Điều này đã khiến cho các lô hàng XK không làm được thủ tục, ảnh hưởng đến việc hưởng ưu đãi thuế quan đối với hàng hóa XK vào một số thị trường EU và tăng thêm chi phí cho DN.
Trước sự việc trên, Bộ Công Thương đã trao đổi với đầu mối phía EU về vấn đề trên. Ngày 31/8/2020, phía EU đã có ý kiến phản hồi, theo đó, EU chấp nhận các C/O với màu nền hiện tại như mẫu mà Việt Nam đã thông báo tới EU.
Đồng thời, cơ quan đại diện phía EU đã gửi thông báo tới cơ quan Hải quan các nước thành viên để đảm bảo các C/O theo mẫu hiện tại của Việt Nam sẽ không bị từ chối cho hưởng ưu đãi thuế quan. Như vậy, thời gian tới các DN có thể yên tâm trong việc đẩy mạnh XK cá ngừ sang EU. Và dự kiến, XK cá ngừ sang EU sẽ tiếp tục khả quan hơn trong những tháng tới.
