Tăng thân nhiệt, kích thích tuần hoàn
Các gia vị cay như ớt, tiêu, gừng, tỏi chứa capsaicin, piperine và gingerol, những hoạt chất có khả năng sinh nhiệt. Khi đi vào cơ thể, chúng kích hoạt quá trình giãn mạch, tăng lưu lượng máu đến các chi, từ đó giúp cơ thể ấm lên nhanh và giảm tình trạng lạnh tay chân. Hiệu ứng này cũng giúp cơ bắp và khớp hoạt động linh hoạt hơn trong thời tiết lạnh.
.jpg)
Ảnh minh họa. (Nguồn ảnh: Internet)
Hỗ trợ hô hấp, giảm nghẹt mũi mùa lạnh
Thời tiết lạnh, khô dễ gây kích ứng đường hô hấp trên, dẫn đến nghẹt mũi, khó thở. Hơi nóng từ món ăn kết hợp tính cay giúp làm loãng chất nhầy và mở rộng đường thở. Những món như phở, cháo gừng hay canh cay thường mang lại cảm giác thông mũi, ấm họng rõ rệt, đặc biệt hữu ích với người hay bị viêm mũi khi trời lạnh.
Kích thích tiêu hóa và khẩu vị
Vị cay có khả năng kích thích tiết nước bọt và dịch vị, giúp quá trình tiêu hóa diễn ra trơn tru hơn. Nhờ đó, người ăn cảm thấy ngon miệng hơn, nhất là trong mùa đông khi cơ thể dễ trở nên “lười ăn”.
Bữa ăn có chút cay nhẹ có thể giảm cảm giác đầy bụng, hỗ trợ nhu động ruột và hạn chế táo bón, tình trạng phổ biến trong thời tiết lạnh.
Tăng chuyển hóa và cải thiện năng lượng
Một tác dụng khác của capsaicin là giúp tăng nhẹ tốc độ trao đổi chất. Dù không đủ để tạo ra thay đổi lớn về cân nặng, cơ chế này giúp cơ thể duy trì sự ấm áp, giảm uể oải và hỗ trợ tiêu hao năng lượng tốt hơn trong bối cảnh mọi hoạt động sinh lý đều có xu hướng chậm lại vào mùa lạnh.
Cải thiện tâm trạng
Thời tiết lạnh khiến nhiều người rơi vào trạng thái mệt mỏi và giảm hưng phấn. Những món ăn cay nóng có thể kích thích cơ thể tiết endorphin, hormone giúp tạo cảm giác dễ chịu. Việc thưởng thức một tô súp nóng hay nồi lẩu cay không chỉ làm ấm cơ thể mà còn mang lại sự thoải mái về tinh thần, khiến bữa ăn mùa đông trở nên sinh động hơn.
Hỗ trợ miễn dịch tự nhiên
Nhiều gia vị cay nóng vốn có đặc tính kháng viêm và kháng khuẩn tự nhiên. Gừng chứa gingerol, tỏi giàu allicin, trong khi ớt cung cấp lượng lớn vitamin C và chất chống oxy hóa. Khi kết hợp trong các món ăn nóng, chúng góp phần hỗ trợ cơ thể chống lại cảm lạnh thông thường và bệnh viêm họng dễ gặp trong mùa đông.
Nên ăn đồ cay như thế nào để khỏe mạnh vào mùa đông?
Theo giới chuyên gia dinh dưỡng, để giữ ấm cơ thể, việc ăn đồ cay chỉ nên nhấn nhá cho thỏa vị giác chứ không nên lạm dụng. Không phải cứ đồ có tính cay nóng càng mạnh thì cơ thể càng được sưởi ấm. Điều này lạm dụng đôi khi còn phản tác dụng gây ra nhiều hệ lụy sức khỏe.
Không nên ăn cay khi bụng quá đói. Trước khi ăn, bạn có thể ăn một số món ăn lót bụng để tránh gây hại dạ dày, có thể sử dụng những món ăn từ tinh bột để bảo vệ dạ dày tốt hơn.
Nếu mắc bệnh tim mạch, bệnh dạ dày, bệnh trĩ, viêm túi mật, sỏi mật, đau mắt đỏ, viêm giác mạc, phụ nữ mang thai, mới sinh con thì không nên ăn cay.
Khi ăn cay nên ăn ở dạng nguội. Vì nếu ăn khi còn nóng sẽ làm tổn hại thực quản, vòm họng, phỏng lưỡi, gây tê liệt vị giác tạm thời và gây hại cho dạ dày.
Nếu mắc bệnh tim mạch, bệnh dạ dày, bệnh trĩ, viêm túi mật, sỏi mật, đau mắt đỏ, viêm giác mạc, phụ nữ mang thai, mới sinh con thì không nên ăn cay để tránh tình trạng bệnh thêm nặng hơn, sức khỏe sản phụ cũng bị suy giảm.
Khi trời chuyển lạnh sâu, bạn nên chú ý ăn nhiều loại thực phẩm giàu vitamin C như cam, quýt giúp bổ gan, hỗ trợ đường tiêu hóa. Đồng thời tăng cường ăn nhiều loại trái cây như lê, táo, hạn chế hoa quả trái mùa vì nguy cơ sử dụng thuốc trừ sâu, thuốc bảo quản...
Đặc biệt, vào mùa đông, chúng ta nên ăn nhiều bông cải xanh và bông cải trắng để bổ sung vitamin B1giúp cơ thể đỡ mệt mỏi, căng thẳng. Ngoài ra, bông cải cũng nhiều vitamin B6 hỗ trợ ổn định tinh thần, thay vì dùng đồ cay để giải tỏa stress.
Ngoài ra, để cơ thể khỏe mạnh, tinh thần thoải mái cần kết hợp ăn uống cân bằng và vận động thường xuyên bằng những bài tập đơn giản.
