Trao đổi với Báo Kinh tế và Đô thị, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Trần Trọng Dũng cho rằng, để bảo vệ TSTT hiệu quả, bên cạnh pháp luật, vai trò của báo chí ngày càng trở nên then chốt. Báo chí không chỉ truyền tin mà còn là "vệ sĩ" là "người bảo vệ" quyền lợi, tài sản trí tuệ doanh nghiệp.
Cụ thể, báo chí có ba vai trò chính, gồm:
Thứ nhất, nâng cao hiểu biết xã hội khi nhiều người, kể cả doanh nghiệp nhỏ, còn chưa hiểu đúng về TSTT. Báo chí giúp phổ biến kiến thức, giúp độc giả phân biệt hàng thật, hàng giả, và hiểu giá trị của sáng tạo.
“Vụ tranh chấp thương hiệu "Trung Nguyên", "G7" được báo chí đưa tin sâu rộng, giúp công chúng hiểu tầm quan trọng của việc đăng ký TSTT sớm” – ông Trần Trọng Dũng dẫn chứng.
Thứ hai, phát hiện và đấu tranh chống vi phạm, khi sản phẩm bị làm giả, doanh nghiệp thường khó tự mình đưa sự việc ra ánh sáng. Báo chí sẽ là "người bảo vệ công luận", điều tra và công khai các vụ việc.
Điển hình như Các vụ làm giả Sơn Kova hay việc Gạo ST25 bị đăng ký nhãn hiệu ở nước ngoài đều được báo chí phản ánh mạnh mẽ, gây áp lực để cơ quan chức năng vào cuộc.
Thứ ba, xây dựng hình ảnh cho doanh nghiệp sáng tạo, báo chí tôn vinh những doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu, phát triển và bảo vệ TSTT. Điều này giúp tăng uy tín, giá trị thương hiệu và lòng tin từ khách hàng, nhà đầu tư.
“Nhiều tạp chí có chương trình vinh danh doanh nhân, doanh nghiệp, hay chuyên mục hỗ trợ startup về bảo hộ sáng chế” - ông Trần Trọng Dũng nói.
Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Trần Trọng Dũng
Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam nhấn mạnh, hiện tại, mối quan hệ này vẫn gặp một số khó khăn nhất định. Về phía báo chí hiện thiếu phóng viên chuyên sâu về lĩnh vực TSTT phức tạp. Trong khi đó, phía doanh nghiệp: Nhiều công ty ngại tiếp xúc báo chí, sợ bị thông tin bất lợi. Họ thường chỉ tìm đến báo chí khi đã có sự cố, chưa có chiến lược truyền thông dài hạn.
Trước thực trạng này, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Trần Trọng Dũng đề xuất các giải pháp để báo chí và doanh nghiệp hợp tác hiểu quả hơn, trong đó vai trò của cả hai phía đều được phát huy.
Đào tạo chuyên sâu cho phóng viên: tổ chức các khóa học về TSTT cho phóng viên, biên tập viên, giúp họ có kiến thức vững vàng hơn.
Tạo diễn đàn kết nối: xây dựng các cầu nối giữa báo chí, doanh nghiệp và các cơ quan nhà nước. Tổ chức hội thảo, tọa đàm để cùng nâng cao nhận thức và hợp tác.
Doanh nghiệp chủ động hợp tác lâu dài: doanh nghiệp nên chủ động cung cấp thông tin chính xác, kịp thời về sản phẩm được bảo hộ TSTT, các vụ vi phạm, và nỗ lực bảo vệ quyền. Cần chú trọng cung cấp thông tin trên các nền tảng số của báo chí chính thống để xây dựng niềm tin.
Khi báo chí và doanh nghiệp cùng phối hợp chặt chẽ, tài sản trí tuệ của Việt Nam sẽ được bảo vệ tốt hơn, tạo động lực cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế.
|
Đã đến lúc Việt Nam cần cơ chế chống đạo nhái mạnh mẽ hơn "Trong nền kinh tế sáng tạo, thương hiệu không chỉ là cái tên, logo, mà là tài sản vô hình quý giá nhất của doanh nghiệp. Nó quyết định uy tín, sự khác biệt và năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, tại Việt Nam, tình trạng đạo nhái thương hiệu đang là một vấn nạn lớn, gây thiệt hại nghiêm trọng cho doanh nghiệp, làm méo mó thị trường và suy giảm niềm tin vào pháp luật. Vì vậy, cần hoàn thiện khung pháp luật, có sự thống nhất, liên thông giữa Luật Sở hữu trí tuệ và Luật Cạnh tranh. Nghiên cứu áp dụng cơ chế bồi thường trừng phạt cho các trường hợp cố ý vi phạm nghiêm trọng. Nội luật hóa các cam kết quốc tế để nâng chuẩn bảo hộ. Đồng thời, tăng cường chế tài thực thi, điiều chỉnh mức phạt hành chính sao cho tương xứng với lợi nhuận bất chính mà kẻ vi phạm thu được. Trao thêm quyền cho tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, giúp ngăn chặn hàng nhái ngay lập tức. Ngoài ra, ứng dụng công nghệ hiện đại, khuyến khích doanh nghiệp dùng blockchain, AI để theo dõi chuỗi cung ứng, xác thực sản phẩm và phát hiện vi phạm sớm. Xây dựng cơ sở dữ liệu công khai, tập trung về nhãn hiệu đã đăng ký, hỗ trợ tra cứu nhanh chóng. Đặc biệt, nâng cao nhận thức doanh nghiệp và người tiêu dùng, bằng cách truyền thông mạnh mẽ để SMEs hiểu bảo vệ thương hiệu là đầu tư chiến lược; các hiệp hội ngành nghề và cơ quan quản lý cần phối hợp phát hiện, tố giác đạo nhái; và người tiêu dùng cần được trang bị kỹ năng nhận diện hàng thật, tẩy chay hàng nhái". Tiến sĩ Nguyễn Thái Cường (giảng viên Trường Đại học Luật TP Hồ Chí Minh) |
