Mâm cúng ngày mùng 1 tháng 12 Chạp gồm những gì?
Theo phong tục truyền thống của người Việt, cứ vào ngày mùng 1 và ngày rằm hằng tháng, các gia đình lại thắp hương dâng lễ, thành kính tưởng nhớ ông bà tổ tiên. Trong đó, văn khấn mùng 1 tháng Chạp được thỉnh đọc với mong cầu những điều tốt lành, sự bình an và may mắn cho gia đình khi bước vào tháng cuối cùng của năm.
Từ quan niệm lâu đời, ngày mùng 1 Âm lịch còn được gọi là ngày sóc. Chữ “sóc” mang nghĩa khởi đầu, mở đầu, bởi mùng 1 là ngày bắt đầu của một tháng mới. Người Việt coi ngày sóc là dịp tưởng nhớ tổ tiên, cúng ông bà, ông vải; đồng thời đây cũng được xem là ngày cát tường, ngày tốt nhất trong tháng để hướng tâm cầu an, cầu phúc.
Theo truyền thống, lễ cúng mùng 1 tháng Chạp âm lịch đầy đủ nhất thường gồm các lễ vật: hương, hoa tươi, quả tươi; trầu cau, nước sạch, nến; cùng mâm cỗ đủ món, có thể là mâm cỗ chay hoặc mâm cỗ mặn tùy điều kiện từng gia đình.
Lễ cúng không đặt nặng sự cầu kỳ, mà cốt ở sự thành tâm, thành ý của gia chủ. Bởi đây là nghi lễ tâm linh mang ý nghĩa tưởng nhớ, thức tỉnh và gửi gắm nhiều hy vọng, trong đó điều được khấn nguyện nhiều nhất vẫn là sức khỏe và sự bình an cho cả gia đình.
Theo lịch, mùng 1 tháng Chạp năm Ất Tỵ rơi vào thứ Hai, ngày 19/1/2026 dương lịch.
Tùy điều kiện kinh tế và phong tục của mỗi gia đình, gia chủ có thể chuẩn bị mâm cúng mùng 1 tháng 12 âm theo hai hình thức: mặn hoặc chay. Dù chọn cách nào, điều quan trọng nhất là sự thành tâm và chu đáo khi sắm sửa lễ vật.
Ảnh minh họa. (Nguồn ảnh: Internet)
Mâm cúng mặn
Mâm cúng mặn thường được chuẩn bị công phu, tượng trưng cho lòng thành kính và mong ước đủ đầy trong tháng cuối năm. Các lễ vật cơ bản gồm:
- Hương: 3 nén hương hoặc 1 bó hương.
- Hoa: Hoa tươi như cúc, huệ, lay ơn.
- Quả: Mâm ngũ quả hoặc 3 - 5 loại quả tươi.
- Nước/rượu: 1 chén rượu hoặc nước sạch.
- Thực phẩm: Xôi, gà luộc, thịt heo luộc, nem rán, giò chả, canh măng,…
- Khác: Trầu cau, tiền vàng mã, nến hoặc đèn cầy.
Mâm cúng chay
Với những gia đình theo Phật hoặc muốn hướng đến sự thanh tịnh, mâm cúng chay là lựa chọn phù hợp. Thành phần lễ vật tương tự mâm cúng mặn, nhưng thay thế bằng các món thuần chay:
- Hương: 3 nén hương hoặc 1 bó hương.
- Hoa: Hoa tươi.
- Quả: Mâm ngũ quả hoặc 3 - 5 loại quả tươi.
- Nước/rượu: 1 chén rượu hoặc nước sạch.
- Thực phẩm: Xôi chay, chè, đậu phụ, rau củ xào, nem rán chay,…
- Khác: Trầu cau, tiền vàng mã, nến hoặc đèn cầy.
Cách thực hiện nghi thức cúng mùng 1 tháng Chạp đúng phong tục
Sau khi chuẩn bị đủ lễ vật, gia chủ cần thực hiện nghi thức cúng mùng 1 tháng Chạp đúng trình tự để buổi lễ diễn ra trọn vẹn và trang nghiêm.
Các bước thực hiện lễ cúng tại gia
Việc làm lễ cần sự chu đáo và thành kính, theo đúng trình tự sau:
- Dọn dẹp bàn thờ: Lau dọn bàn thờ Thần linh và Gia tiên sạch sẽ, thay nước hoặc rượu mới.
- Chuẩn bị lễ: Sắp xếp lễ vật lên bàn thờ gọn gàng, ngay ngắn.
- Thắp hương: Thắp theo số lẻ 3, 5, 7 hoặc 9 nén hương, thắp đèn hoặc nến.
- Đọc văn khấn: Gia chủ đứng nghiêm trang, đọc văn khấn mùng 1 tháng Chạp; sau khi đọc xong, vái 3 hoặc 4 lạy.
- Chờ hương tàn: Khi hương tàn 2/3, tiến hành hóa vàng.
- Hóa vàng mã: Đem tiền vàng, giấy cúng hóa cùng lời cầu nguyện.
- Hạ lễ: Thu dọn mâm cúng và thụ lộc cùng gia đình.
Ảnh minh họa. (Nguồn ảnh: Internet)
Lưu ý quan trọng khi cúng mùng 1 tháng Chạp để tránh phạm kỵ
Bên cạnh việc chuẩn bị mâm cúng mùng 1 tháng Chạp, gia chủ cần chú ý một số điều kiêng kỵ để buổi lễ giữ được sự trang nghiêm và linh thiêng.
- Thời gian cúng: Nên tiến hành vào buổi sáng, từ 6 giờ đến 10 giờ.
- Trang phục: Mặc quần áo chỉnh tề, sạch sẽ, không hở hang hay rách rưới.
- Thái độ: Giữ tâm thế thanh tịnh, nói năng nhỏ nhẹ, không cãi vã hoặc đùa giỡn khi làm lễ.
- Thứ tự cúng: Nên cúng Thần linh, Thổ Địa trước rồi mới cúng Gia tiên.
Văn khấn mùng 1 tháng Chạp năm Ất Tỵ 2025
Văn khấn mùng 1 tháng Chạp 2025 cúng thần linh và Thổ công
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Con xin kính lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương. Con xin kính lạy các ngài Hoàng thiên, hậu Thổ, chư vị tôn thần. Con xin kính lạy Đông Thần quân. Con xin kính lạy Bản gia Thổ địa Long mạch. Con xin kính lạy các ngài Ngũ thổ, Ngũ phương, Phúc đức tôn thần. Con kính lạy các vị tiền hậu, địa chủ, Tài thần. Con xin kính lạy các vị tôn thần cai quản trong khu vực này.
Gia chủ (chúng) con tên là… đang ngụ tại…
Hôm nay là ngày mùng 1 tháng Chạp năm Ất Tỵ, gia chủ con thành tâm sửa biện hương hoa, kim ngân, trà, quả, đốt nén nhang thơm dâng lên trước án. Chúng con xin thành tâm kính mời các vị Kim niên đương cai Thái tuế chí đức Tôn thần, Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại vương, Bản gia Thổ địa, Long mạch tôn thần, các ngài Ngũ thổ, Ngũ phương, Đông trù Tư mệnh, Táo phủ Thần quân, Phúc đức chính thần, các vị thần đang cai quản trong khu vực này.
Con cúi xin các ngài nghe thấu lời mời thương xót thương gia chủ giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù độ hộ trì gia chủ chúng con toàn gia an lạc công việc hanh thông, người người được bình an, tài lộc tăng tiến, sở nguyện tòng tâm, sở cầu tất ứng, tâm đạo mở mang,
Chúng con lễ bạc tâm thành, dâng lên trước án, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Văn khấn mùng 1 tháng Chạp 2025 cúng gia tiên
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Con xin kính lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương. Con xin kính lạy các ngài Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị tôn thần. Con xin kính lạy ngài Bản xứ Thổ địa, Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị tôn thần. Con xin kính lạy tổ tiên, hiển tỷ, hiển khảo, chư vị hương linh (nếu bố, mẹ còn sống thì thay bằng tổ tỷ, tổ khảo)
Gia chủ (chúng) con tên là… đang ngụ tại...
Hôm nay là ngày mùng 1 tháng Chạp năm Ất Tỵ, gia chủ chúng con nhờ ơn đức trời đất, chư vị tôn thần, cù lao tiên tổ, thành tâm sắm lễ, hương, trà, hoa quả, thắp nén tâm hương dâng lên trước án.
Chúng con kính mời các ngài Bản cảnh Thành hoàng, bản xứ Thần linh Thổ địa, Tài thần, Bản gia Táo quân, Chư vị Đại vương, Ngũ phương, Long mạch. Cúi xin các vị giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Chúng con xin kính mời các vị tổ khảo, tổ tỷ, chư vị hương linh gia tiên nội ngoại dòng họ…, cúi xin thương xót con cháu linh thiêng hiện về, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Tín chủ con lại kính mời các vị tiền chủ, hậu chủ ngụ tại đất này, đồng lai hâm hưởng, đồng lâm án tiền, phù hộ cho gia đình chúng con luôn luôn mạnh khỏe, mọi sự an yên, vạn sự tốt lành, gia đình hòa thuận, làm ăn phát tài.
Chúng con lễ bạc thành tâm, dâng trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
(*) Thông tin chỉ mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm!








