Sáng tạo nội dung số: không chỉ là ngành học “bắt trend”

Ngành học bắt nhịp xu thế

Khoảng 10 năm trước, khái niệm “người làm nội dung” vẫn thường được hiểu gắn với nhà báo, biên tập viên hay nhân sự marketing. Tuy nhiên, sự bùng nổ của mạng xã hội, báo điện tử, nền tảng video ngắn, podcast và hệ sinh thái truyền thông số đã khiến sáng tạo nội dung số dần định hình như một lĩnh vực nghề nghiệp độc lập, đòi hỏi kỹ năng, tư duy và phương pháp đào tạo riêng biệt, chuyên sâu.

Hiểu một cách đơn giản, sáng tạo nội dung số là quá trình xây dựng ý tưởng, sản xuất, phân phối và tối ưu nội dung trên môi trường số nhằm phục vụ các mục tiêu truyền thông, quảng bá thương hiệu, giáo dục, giải trí hoặc lan tỏa giá trị xã hội. Nội dung không còn giới hạn ở chữ viết, mà mở rộng sang hình ảnh, video, đồ họa, âm thanh, podcast, nội dung tương tác, thậm chí là các sản phẩm đa phương tiện ứng dụng công nghệ mới.

Nhiều người trẻ có niềm đam mê với ngành sáng tạo nội dung số. Ảnh: Q.M

Điểm khác biệt cốt lõi giữa sáng tạo nội dung số và các ngành truyền thông truyền thống nằm ở nền tảng công nghệ và hành vi người dùng. Người làm nội dung ngày nay không chỉ cần viết hay, kể chuyện tốt mà còn phải hiểu xu hướng nội dung, dữ liệu người dùng và cách công chúng tiếp nhận thông tin trên từng kênh như Facebook, YouTube, TikTok, Instagram hay các nền tảng báo chí số.

Nắm bắt xu thế đó, nhiều trường đại học tại Việt Nam đã mở các ngành hoặc chuyên ngành đào tạo liên quan đến sáng tạo nội dung số, thường thuộc nhóm truyền thông đa phương tiện, truyền thông số, marketing truyền thông tích hợp. Có thể kể đến các cơ sở đào tạo như: Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh), Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh, Đại học FPT, Trường Đại học RMIT Việt Nam, Trường Đại học Văn Lang, Trường Đại học Hoa Sen, Trường Đại học Duy Tân, Trường Đại học Công nghệ TP Hồ Chí Minh…

Ngành sáng tạo nội dung số có phương thức xét tuyển khá linh hoạt. Ngoài xét điểm thi tốt nghiệp THPT, nhiều trường áp dụng xét tuyển kết hợp, phỏng vấn hoặc đánh giá năng lực, tư duy sáng tạo. Đây được xem là lợi thế cho những học sinh có năng lực cá nhân nổi trội và đam mê sáng tạo.

Triển vọng lớn trong tương lai

Chương trình đào tạo sáng tạo nội dung số thường được thiết kế theo hướng mở, linh hoạt và cập nhật, chú trọng cân bằng giữa kiến thức nền tảng, kỹ năng thực hành và thái độ nghề nghiệp.

Theo học chuyên ngành này, sinh viên được trang bị kiến thức về quản trị thông tin, xây dựng chiến lược nội dung, quy trình sản xuất và phân phối nội dung số trên đa nền tảng. Bên cạnh đó là các học phần chuyên sâu về sáng tạo và sản xuất nội dung đa phương tiện như: viết nội dung số, kịch bản video, infographic, podcast, social clip, storytelling, xây dựng thương hiệu cá nhân và thương hiệu DN trên môi trường số…

Ngoài kỹ năng sáng tạo, sinh viên còn được học cách sử dụng công cụ số, phần mềm thiết kế, chỉnh sửa video - hình ảnh, tối ưu hóa nội dung cho

website, báo điện tử và mạng xã hội. Việc phân tích dữ liệu truyền thông, đo lường hiệu quả nội dung, nghiên cứu hành vi và tâm lý công chúng mục tiêu cũng là phần quan trọng trong chương trình đào tạo hiện đại của ngành này.

Song song với kiến thức chuyên môn, ngành sáng tạo nội dung số đặc biệt chú trọng rèn luyện tư duy phản biện, kỹ năng làm việc nhóm, giao tiếp chuyên nghiệp, quản trị thời gian và khả năng thích ứng nhanh với môi trường truyền thông số luôn biến động.

Sáng tạo nội dung số là lĩnh vực đòi hỏi cao về tư duy sáng tạo, sự linh hoạt và tinh thần học hỏi liên tục. Xu hướng nội dung thay đổi nhanh, nền tảng liên tục cập nhật thuật toán, buộc người làm nghề phải không ngừng làm mới mình. Bên cạnh đó, đây cũng là ngành nghề có tính đa nhiệm cao. Một người làm nội dung có thể vừa viết kịch bản, quay - dựng video, quản lý fanpage, phân tích số liệu và phối hợp với bộ phận marketing.

Tuy vậy, áp lực về thời gian, chỉ số tương tác, hiệu quả truyền thông lại tạo nên sức hút đặc biệt và mở rộng cơ hội việc của ngành này. Sinh viên tốt nghiệp ngành sáng tạo nội dung số có thể đảm nhiệm nhiều vị trí như: chuyên viên quản trị nội dung, quản trị kênh truyền thông số cho DN, cơ quan báo chí, đài truyền hình; biên tập viên, phóng viên số, nhà sản xuất nội dung tại các tòa soạn báo điện tử, công ty truyền thông - quảng cáo; quản lý fanpage, website, kênh YouTube, TikTok, xây dựng cộng đồng người dùng, phát triển thương hiệu cá nhân hoặc thương hiệu DN.

Ngoài ra, người học còn có thể tự khởi nghiệp với các dự án sáng tạo nội dung, xây dựng kênh giáo dục, giải trí, tin tức hoặc tiếp tục học tập, nghiên cứu chuyên sâu về truyền thông số, marketing số, quản trị thông tin….

Một điểm hấp dẫn cần kể đến của ngành sáng tạo nội dung số đó là cơ hội học bổng rất cao. Sinh viên theo học ngành này tại nhiều trường đại học có cơ hội tiếp cận các chương trình học bổng giá trị. Đơn cử, sinh viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn có thể tiếp cận hơn 1.400 suất học bổng ngân sách với tổng trị giá khoảng 10 tỷ đồng, cùng gần 160 suất học bổng ngoài ngân sách từ các quỹ uy tín như AEON, SHB, Samsung KF, Vì tầm vóc Việt… Đây là nguồn động viên quan trọng, giúp sinh viên yên tâm học tập và phát triển đam mê sáng tạo.

Nhìn về tương lai, nhiều chuyên gia nhận định sáng tạo nội dung số sẽ tiếp tục là lĩnh vực quan trọng của kinh tế số. Trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ sản xuất nội dung, nhưng ý tưởng, cảm xúc, tư duy chiến lược và giá trị nhân văn vẫn là yếu tố con người giữ vai trò trung tâm. Điều này mở ra cơ hội lớn cho những người được đào tạo bài bản, có bản lĩnh nghề nghiệp và khả năng sáng tạo bền vững. Sáng tạo nội dung số không chỉ là ngành học “bắt trend”, mà còn là cánh cửa để biến đam mê sáng tạo thành giá trị nghề nghiệp lâu dài trong kỷ nguyên số.